Płacili za ogony szczurów. Ludzie zaczęli hodować szczury | Efekt kobry

Hanoi, 1902: Francuzi płacą jednego centa za każdy szczurzy ogon. Ogony płyną tysiącami — a po ulicach biegają żywe szczury bez ogonów. Jak nagroda za zabijanie szczurów stworzyła hodowle szczurów? I dlaczego liczba, za którą płacisz, przestaje mówić prawdę? Rozdziały: 0:00 Kolejka ze szczurzymi ogonami 0:56 Kanalizacja, szczury i dżuma 2:11 Nagroda za każdy ogon 2:34 Szczury bez ogonów i hodowle 4:13 Skąd nazwa „efekt kobry” 4:47 Kobry z Delhi — historia bez dowodu 5:32 Prawo Goodharta i Campbella 7:02 Szpitale, szkoły, kliknięcia i Meksyk 8:34 Jak tego uniknąć Subskrybuj EFEKT, jeśli chcesz zrozumieć, jak umysł płata nam figle — co tydzień nowy efekt. #efektkobry #prawogoodharta #ekonomia #historia #psychologia Źródła: Vann M.G. (2003). „Of Rats, Rice, and Race: The Great Hanoi Rat Massacre, an Episode in French Colonial History”, French Colonial History. Vann M.G., Clarke L. „The Great Hanoi Rat Hunt: Empire, Disease, and Modernity in French Colonial Vietnam” (historia w formie komiksu), Oxford University Press. Siebert H. (2001). „Der Kobra-Effekt. Wie man Irrwege der Wirtschaftspolitik vermeidet” („Efekt kobry. Jak unikać błędów polityki gospodarczej”). Artykuł prasowy z 1873 roku — najstarsza znana wzmianka o hodowaniu węży dla nagród. Goodhart C. — prawo Goodharta („kiedy miara staje się celem, przestaje być dobrą miarą”). Campbell D.T. (1976). „Assessing the Impact of Planned Social Change” — prawo Campbella. Davis L.W. (2008). Wpływ ograniczeń ruchu („Hoy No Circula”) na jakość powietrza w mieście Meksyk, Journal of Political Economy. Wszystkie ilustracje są animacjami stworzonymi na potrzeby odcinka.