Dlaczego zachód Polski jest bogatszy niż wschód?
Geografia Bogactwa
0:00 / 0:00
Dlaczego zachód Polski jest bogatszy niż wschód?
724 просмотра · 5 дн. назад
Geografia Bogactwa
1 подписчик
724 просмотра · 5 дн. назад
Dlaczego zachód Polski jest bogatszy niż wschód? W wyborach 2025 mapa powiatów przecięła kraj linią od Bałtyku po Karpaty — prawie dokładnie tam, gdzie przed 1914 rokiem biegła granica zaborów. Tę samą linię widać w pieniądzach: Dolny Śląsk wytwarza na osobę około 83% średniej UE, Lubelskie 55%. Różnica półtora raza była już w 2000 roku i mimo 30 lat wzrostu prawie się nie zmieniła. Szukamy przyczyn w trzech warstwach historii.
0:00 Wybory, które przecięły Polskę
0:31 Ta sama linia w pieniądzach
1:08 Trzy pytania
1:31 Rozbiory: trzy imperia
2:14 Prusy: ziemia dla chłopów
2:45 Szkoły
3:25 Praca organiczna
3:49 Koleje
4:01 Zabór rosyjski i Galicja
5:20 Druga warstwa: kraj przesunięty na zachód
6:12 Jak linia przetrwała przeprowadzkę?
7:01 1990: koniec PGR-ów
7:30 Trzecia warstwa: po 1990
7:54 Fabryki, autostrady i pieniądze z Unii
8:41 Wyjątki: Warszawa i Rzeszów
9:15 Bilans: geografia, zasoby, historia, decyzje
10:00 Co naprawdę pokazuje mapa wyborów
Źródła: PKW (wybory 2025), Eurostat nama_10r_2gdp (PKB na osobę wg PPS, % UE, 2000 i 2024), GUS, Britannica, geoportal.gov.pl (PRG), Natural Earth, NOAA ETOPO 2022, historical-basemaps (aourednik, GPL-3.0).
Rzeźba terenu: produced using Copernicus WorldDEM-30 © DLR e.V. 2010-2014 and © Airbus Defence and Space GmbH 2014-2018 provided under COPERNICUS by the European Union and ESA; all rights reserved. The organisations in charge of the Copernicus programme by law or by delegation do not incur any liability for any use of the Copernicus WorldDEM-30.
#Polska #Ekonomia #Historia