CHÙA NAGAVANARAMA ( CHÙA KTƯNG, CHÙA CHIM), NGÔI CHÙA KHMER THUỘC PHÁI NAM TÔNG TẠI TRÀ VINH

Chùa Nagavanarama – Ktưng, còn được bà con địa phương gọi là Chùa Chim, là một ngôi chùa Khmer thuộc hệ phái Phật giáo Nam tông Khmer ở Trà Vinh. Trong những ngày lễ Sen Dolta, ngôi chùa trở nên đặc biệt nhộn nhịp, trở thành nơi bà con Khmer cùng nhau tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và thực hành những nghi lễ truyền thống. Sen Dolta – ngày trở về với cội nguồn Đối với đồng bào Khmer Nam Bộ, Sen Dolta là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng trong năm. Nếu Chôl Chnăm Thmây mang ý nghĩa đón năm mới, Ok Om Bok gắn với nghi lễ cúng Trăng, thì Sen Dolta là dịp hướng về tổ tiên và những người thân đã khuất. Trong những ngày này, con cháu dù đi làm ăn xa cũng cố gắng trở về. Gia đình cùng chuẩn bị thức ăn, lễ vật rồi đến chùa. Không khí vừa trang nghiêm của một ngày lễ Phật giáo, vừa ấm áp như một ngày hội đoàn tụ gia đình. Từ gia đình đến cửa chùa Một nét rất đẹp của Sen Dolta là sự kết nối giữa gia đình – tổ tiên – ngôi chùa – cộng đồng. Ở nhà, con cháu tưởng nhớ ông bà, chuẩn bị những món ăn truyền thống và bàn thờ gia tiên. Khi đến chùa, bà con thành kính dâng lễ vật, nghe tụng kinh, làm phước và hồi hướng công đức cho những người thân đã qua đời. Những mâm cơm được mang đến chùa không đơn thuần là thức ăn. Đó là tấm lòng của người đang sống dành cho người đã khuất. Những mâm cơm Sen Dolta Trong sân chùa, hình ảnh dễ tạo nhiều cảm xúc nhất có lẽ là những gia đình cùng nhau chuẩn bị lễ vật. Người lớn lo việc cúng lễ. Các bà, các mẹ chuẩn bị thức ăn. Con cháu phụ giúp. Trẻ nhỏ theo ông bà, cha mẹ đến chùa. Từ những việc tưởng như rất bình dị ấy, truyền thống được trao lại cho thế hệ sau một cách tự nhiên. Đứa trẻ hôm nay đi theo cha mẹ đến chùa, ngày mai có thể sẽ là người tiếp tục đưa con cháu của mình trở về đây. Không gian chùa Khmer trong mùa Sen Dolta Chùa Nagavanarama mang những nét đặc trưng của kiến trúc chùa Khmer Nam Bộ: màu sắc rực rỡ, những đường nét trang trí giàu tính biểu tượng và không gian rộng mở phục vụ đời sống cộng đồng. Nhưng vào mùa Sen Dolta, điều nổi bật nhất không chỉ là kiến trúc. Đó là con người. Trong sân chùa, màu áo vàng của các vị sư hòa cùng những bộ trang phục truyền thống của bà con Khmer. Tiếng tụng kinh, tiếng trò chuyện, tiếng trẻ em và không khí chuẩn bị lễ vật tạo thành một khung cảnh rất đặc trưng của vùng đất Trà Vinh. Sen Dolta – lễ hội của lòng hiếu kính Sen Dolta có thể được hiểu sâu hơn qua một chữ: “nhớ”. Nhớ ông bà. Nhớ cha mẹ. Nhớ những người thân đã mất. Nhớ về nguồn cội. Và cũng là dịp để những người đang sống nhắc nhở nhau phải biết hiếu kính, biết ơn và sống tốt với gia đình. Trong tinh thần Phật giáo Nam tông Khmer, việc làm phước rồi hồi hướng công đức cho người đã khuất cũng mang một ý nghĩa tinh thần rất sâu sắc. Một ngày Sen Dolta ở Nagavanarama Nếu đứng trong sân Chùa Nagavanarama vào dịp Sen Dolta, ta có thể cảm nhận được một bức tranh rất đẹp của đời sống Khmer Trà Vinh: Một ngôi chùa – nhiều gia đình – nhiều thế hệ – cùng hướng về một cội nguồn. Người già tìm thấy sự bình an nơi cửa Phật. Người trưởng thành tìm thấy cơ hội trở về với gia đình. Trẻ nhỏ được nhìn thấy và tiếp nhận những phong tục mà ông bà, cha mẹ đã gìn giữ từ nhiều thế hệ. Và ngôi chùa trở thành nơi kết nối tất cả những điều ấy. Lời kết Sen Dolta tại Chùa Nagavanarama không chỉ là một nghi lễ tôn giáo. Đó còn là một câu chuyện về lòng hiếu thảo, tình gia đình, sự tưởng nhớ tổ tiên và bản sắc văn hóa Khmer Nam Bộ. Giữa cuộc sống hiện đại, những ngày Sen Dolta giúp người ta tạm chậm lại, trở về với gia đình, trở về với ngôi chùa và nhớ rằng: Có thể chúng ta đi rất xa trong cuộc đời, nhưng đến một ngày Sen Dolta, lại mong được trở về nơi có ông bà, có gia đình và có cội nguồn. Đó cũng chính là vẻ đẹp rất riêng của Sen Dolta ở Trà Vinh.