آیت الله العظمی شیرازی: با توجه به روایات متواتر منظور از آیه 3 سوره مائده ولایت امیرالمومنین است

آیت الله العظمی شیرازی : خدای عزوجل عصمت را به صورت اجبار و بدون اختیار معصومین علیهم السلام به ایشان عطا فرموده ، اما این بدان معنا نیست که بر انجام دادن گناه قادر نیستند ، بلکه قادر هستند اما انجام نمی دهند ***************** نشست علمی روزانه آیت الله العظمی سید صادق حسینی شیرازی ، روز سه شنبه بیست و دوم ربیع الثانی سال ۱۴۴۵ برگزار شد، در این نشست هم چون جلسات پیشین ، ایشان به سوال های حاضران در جلسه ، پیرامون مسائل مختلف فقهی پاسخ دادند. آیت الله العظمی شیرازی در این نشست ، در رابطه با مفهوم عصمت فرمودند : عصمت به معنای جبر در تکالیف نیست ، یعنی معصومین ، همانند یک چراغ که قادر به نورافشانی نکردن نیست و به صورت اجباری ، از خود ، نور تولید می کند ، نمی باشند ، بلکه قادر بر انجام معصیت هستند ، اما معصیت انجام نمی دهند. معظم له در ادامه فرمودند : عصمت لازمه نبوت و امامت است ، و خدای عزوجل به صورت اجباری ، و بدون اختیار معصومین ، این امتیاز را به آنان عطا فرموده ، اما این بدان معنا نیست که چون عصمت دارند ، قادر بر انجام گناه نیستند ، بلکه قادر هستند اما این کار را نمی کنند. ایشان با ذکر مثالی در مورد افراد متقی فرمودند : اگر در مورد یک فرد بسیار متقی که شما او را به خوبی و تقوا می شناسید ، خبری آوردند که او دروغ گفته ، شما هرگز آن را باور نمی کنید ، چون شما می دانید که او انسان باتقوایی است و محال است که دروغ بگوید ، و گاه اگر حتی ۱۰ نفر هم به شما بگویند که او دروغ گفته ، باز هم شما باور نمی کنید ، عصمت نیز همانند این درجه از تقوی و ورع است اما در درجاتی بسیار بالاتر. آیت الله العظمی شیرازی با اشاره به آیه ۳ سوره مائده که اشاره به اکمال دین و ولایت امیرالمومنین دارد ، فرمودند : علاوه بر آن که از معصومین علیهم السلام و عترت طاهره ، روایات متواتر وجود دارد که منظور از این آیه ، ولایت امیرالمومنین صلوات الله علیه است ، از برخی از دشمنان امیرالمومنین و کسانی که منحرف از راه ایشان بوده اند ، و گاه در جاهای دیگر سخنانی گفته اند که دشمنی آنان با امیرالمومنین محرز است ، مانند زید بن ثابت نیز روایات فراوانی آمده که اکمال دین را به معنای والایت امیرالمومنین ذکر کرده اند. معظم له با اشاره به این که در آیه ۳ سوره مائده : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي ، فرمودند : در اینجا تاکید شده که دین بی ولایت علی ، ناقص است ، و با ولایت علی کامل شد ، و نعمت خدا بر مردم تمام گردید. ایشان هم چنین با اشاره به اولین خطبه امیرالمومنین پس از خلافت ظاهری فرمودند : حضرت امیر صلوات الله علیه در آن خطبه فرمودند همان گونه که خدای عزّوجل توحید را بدون نبوت نمی پذیرد ، یعنی اگر کسی بگوید توحید را قبول دارم اما نبوت را قبول ندارم ، خدا می گوید من این توحید را نمی خواهم ، در ادامه حضرت فرمودند همین گونه اگر کسی توحید و نبوت را قبول کرد اما ولایت و امامت را قبول نکرد ، این را هم خدا نمی پذیرد ، چون شرط پذیرش توحید است. آیت الله العظمی شیرازی با تاکید مجدد بر متواتر بودن روایات خاصه در خصوص ولایت امیرالمومنین و شان نزول آیه ی : أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ ، فرمودند : مرحوم آیت الله العظمی بروجردی در اول کتاب جامع احادیث الشیعه مقدماتی دارند ، که در یکی از مقدمه ها ، شاید حدود ۱۰۰ روایت ، از عامه و خاصه نقل کرده اند که منظور از : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي ، ولایت امیرالمومنین علیه السلام است. معظم له در ادامه با اشاره به آیه ۱۵۰ سوره بقره ، وَلِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ ، فرمودند : در اینجا هم خدای متعال از اتمام نعمت خود به خاطر تغییر قبله ، سخن به میان آورده ، چرا که یهود ، مباهات می کردند که پیامبر اکرم ، به سوی قبله ی آنان ، نماز می خواند ، و این یک شکست ظاهری برای مسلمانان و نه پیامبر اکرم ، محسوب می شد ، و با این اقدام ، رفع شد و نعمت خدا برای مسلمانان تمام شد. ایشان در رابطه با کفاره ی روزه ای که به عمد در ماه رمضان افطار شود ، فرمودند : این مساله ، دارای فروع فراوانی است ، که در کتاب عروة الوثقی هم ذکر شده ، و فقهای مختلف ، پیرامون آن ، به بیان دیدگاه های خود پرداخته اند. آیت الله العظمی شیرازی در ادامه فرمودند : اگر در روز ماه مبارک رمضان ، انسان به عمد ، روزه خود را افطار کند ، اگر این عمل در طی همان روز ، تکرار شود ، طبق نظر مشهور ، فقط یک بار کفاره بر او واجب می شود. معظم له با اشاره به اختلاف نظر برخی از فقها در این زمینه ، فرمودند : برخی از فقها ، بنا بر احتیاط واجب گفته اند که حکم تکرارِ افطار روزه در طی یک روز ، تکرارِ کفاره است ، یعنی اگر کسی صبح عمدا روزه ی خود را افطار کرد ، و عصر هم مجددا افطار کرد ، دو بار کفاره بر او واجب است. ایشان در ادامه فرمودند : در ادله ، به نسبت غیر از یک بار افطار عمدی روزه ، دلیل خاص وجود ندارد ، لذا لازم است از عمومات استفاده شود ، و مساله محل خلاف است ، و هر کسی باید به مرجع تقلید خودش ، مراجعه کند. آیت الله العظمی شیرازی با اشاره به قرینه بودن سیاق ، فرمودند : مساله ی سیاق ، بلااشکال ، یک قرینه است ، اما ضعیف ترین قرینه است ، ضمن اینکه سیاق ، باید به گونه ای باشد که از نظر تفاهم عرفی ، ظهور درست کند ، و چون ظواهر ، حجت است ، اگر ظهور درست شد ، حجت است و مشکلی در این زمینه وجود ندارد ، اما خودش ضعیف ترین قرینه است. معظم در ادامه فرمودند : علاوه بر آن ، نه ده ها ، بلکه صدها آیه وجود دارد ، و شاید تنها موردی باشد که بتوان از تعبیر صدها آیه ، برای آن ، استفاده کرد ، و در این آیات ، مبنای بلاغت قرآن ، بر عدم سیاق ظاهری است ، و سیاق واقعی دارد. #آیت_ الله_ العظمی_ شیرازی #نشست_ علمی_ روزانه #عروة_ الوثقی #مفهوم_ عصمت #أَكْمَلْتُ_ لَكُمْ_ دِينَكُمْ