Πώς Χτίστηκε το Σκοπιανό Αφήγημα – Ο Άνθρωπος Πίσω από τη «Μακεδονική» Ταυτότητα

▶ ΕΓΓΡΑΦΗ    / @pantelisavvidis   Σπάνια ιστορική συνέντευξη του Τοντόρ Σιμόφσκι (Θεόδωρος Σίμος), ιστορικού από τα Σκόπια, στα ελληνικά, προς τους Παντελή Σαββίδη, Γιάννη Γουσίδη και Μπάμπη Μπίκα, τον Απρίλιο του 1997. Ο Σιμόφσκι γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πηγή Αξιούπολης Κιλκίς, στις 14 Φεβρουαρίου 1924, και πέθανε στα Σκόπια στις 4 Ιανουαρίου 1998. Στη συνέντευξη παρουσιάζει, με δικά του λόγια, τη δική του εκδοχή για την ιστορία της Μακεδονίας και των Σκοπίων, από την αρχαιότητα και την εγκατάσταση των Σλάβων στα Βαλκάνια μέχρι τον Σαμουήλ, την ΕΜΕΟ/ΒΜΡΟ, τα γεγονότα του 1903, τον Μακεδονικό Αγώνα και τη διαμόρφωση της σύγχρονης «μακεδονικής» ταυτότητας. Ο Σιμόφσκι υπήρξε ένας από τους βασικούς ιστορικούς που συμμετείχαν στη διαμόρφωση του μεταπολεμικού «μακεδονικού» ιστορικού αφηγήματος των Σκοπίων. Ανήκε στην παλιά νομενκλατούρα και εργαζόταν στο Ινστιτούτο Εθνικής Ιστορίας των Σκοπίων, έναν από τους βασικούς θεσμούς μέσα από τους οποίους διαμορφώθηκε η επίσημη ιστοριογραφία της τότε γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας. Ο Παντελής Σαββίδης τον επισκεπτόταν συχνά στα ταξίδια του στα Σκόπια. Λίγο πριν από τον θάνατό του, ο Σιμόφσκι κάλεσε την ομάδα στο σπίτι του και τους παρέθεσε γεύμα. Η συνομιλία καταγράφηκε με κάμερα Hi8. Τυπικά ο Σιμόφσκι δεν ήθελε να μαγνητοσκοπηθεί η συζήτηση. Όταν όμως η κάμερα αφέθηκε ανοικτή επάνω σε ένα τραπέζι, την αντιλήφθηκε και δεν αντέδρασε. Σκοπός της καταγραφής ήταν να αποτυπωθεί, χωρίς παρεμβολές, το πώς οι ίδιοι οι άνθρωποι που είχαν συμβάλει στη διαμόρφωση της ιστοριογραφίας των Σκοπίων παρουσίαζαν την ιστορία τους. Ο Σιμόφσκι ήταν ένας από αυτούς. Νωρίτερα είχε παραδώσει στον Παντελή Σαββίδη τους γνωστούς χάρτες του, στους οποίους περιοχές των συνοριακών νομών της Βόρειας Ελλάδας εμφανίζονταν με τις σλαβικές ονομασίες τους και, με μικρότερα γράμματα σε παρένθεση, τις ελληνικές. Σύμφωνα με την αρχική μαρτυρία που συνοδεύει το υλικό, γαμπρός του ήταν ο Νίκολα Ποπόφσκι, ο οποίος επί Γκλιγκόρωφ και αργότερα επί σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων αναφέρεται ότι διετέλεσε υπουργός Δικαιοσύνης, υπουργός Άμυνας και αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο αρχειακό τεκμήριο, επειδή καταγράφει χωρίς μεταγενέστερη επεξεργασία τη σκέψη και τα επιχειρήματα ενός ανθρώπου που συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση της επίσημης ιστορικής αφήγησης των Σκοπίων.