Türkiye'de Tüp Gaz İçin Neden Kuyruğa Girilirdi?

Yetmişlerin sonunda Türkiye'de yağ, sigara ve benzin kuyruklarının yanında bir kuyruk daha vardı: tüp kuyruğu. Oysa tüp gaz, mutfakları başka bir gazdan kurtarmak için gelmişti. 1853'te Dolmabahçe Sarayı için kurulan ilk gazhaneden, zehirli havagazının İstanbul ve Ankara mutfaklarına girişine; İzmit'te kurulan ilk dolum tesislerinden, "Kırk lira peşin, kırk lira taksit" kampanyasına; 1973 ve 1979 petrol krizlerinin getirdiği kuyruklardan, Sovyetler Birliği'yle imzalanan doğalgaz anlaşmasına ve bugün müze olan eski gazhanelere kadar. Bölümler 00:00 Tüp kuyruğu 00:26 Elektro Arşivi 00:43 Sarayın gazı 02:28 Yeni bir gaz 04:20 Bayideki çelik tüp 05:35 Kuyruk yılları 06:48 Borudan gelen gaz 08:17 Kapanış Evinize doğalgaz ne zaman geldi? Tüp kuyruğunu hatırlayan var mı? Yorumlara yazın. Kaynaklar • Marmara Üniversitesi akademik çalışmaları: havagazı üretimi ve bileşimi; Dolmabahçe Gazhanesi • Goethe-Institut ve TBMM konuşması: Ankara Maltepe Havagazı Fabrikası • Gazete Oksijen (Koç'un 100 yılı dizisi): tüp gazın gelişi, 1971 ilanı, köylerde tüp gaz, günde 28 bin ev • Aygaz kurumsal tarihçesi; İpragaz tarihçesi (Capital, Hürriyet) • Mahfi Eğilmez, "70'lerdeki Kuyruklar"; Yeni Asır ve Yeni Ankara köşe yazıları • 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Kanunu (2005), LPG tanımı • GAZBİR, Natural Gas World: Sovyetler Birliği doğalgaz anlaşması, Ankara ve İstanbul'a doğalgaz • Bianet, Habertürk, Karar, Milliyet: Hasanpaşa (Müze Gazhane) ve Yedikule gazhaneleri • Hürriyet: eski gazhanenin hurdalığa dönüşmesi • Vikipedi: Yedikule Gasworks, Hasanpaşa Gasworks, Tüpraş İzmit, Turkey in Eurovision 1980 Görsel ve video kaynakları Arşiv filmleri (kamu malı, Internet Archive): Making Coal Gas and Coke (Bray Pictures, 1920, Prelinger Archives); Progress Parade (American Petroleum Institute, 1960); When the Circuit Breaks: America's Energy Crisis (1975, Prelinger Archives); The Inside Story of Modern Gasoline (Standard Oil, 1946); A Word to the Wives (Woman's Home Companion, 1955). Fotoğraflar (Wikimedia Commons): SALTOnline, Guillaume Berggren, Robertson & Beato, Nationaal Archief / Anefo ve diğerleri; ayrıntılı liste sabit yorumda/istek üzerine (kredi.txt). Bu video bağımsız bir belgesel çalışmasıdır; anılan kurum ve şirketlerle herhangi bir iş birliği ilişkisi yoktur. Türkiye'nin ilk tüpünü hangi şirketin doldurduğu konusunda iki şirketin tarihçesi farklı bilgi verdiği için iki iddia birlikte aktarılmıştır. Anlatımda yapay zekâ ile üretilmiş ses kullanılmıştır. Hareketli görüntüler 1920–1975 arasında ABD'de çekilmiş belgesel ve eğitim filmlerinden alınmış temsili görüntülerdir; Türkiye'yi göstermez. #TüpGaz #Havagazı #ElektroArşivi