Γιατί ΚΑΤΕΒΑΙΝΟΥΝ τα όρια της χοληστερίνης;

Ο Στέλιος Πανταζής δέχεται ραντεβού στο ιατρείο του στη Λεωφόρο Μεσογείων 303 στο Χαλάνδρι (κοντά στο μετρό του Χολαργού) και διαδικτυακά μέσω Skype, Zoom, Viber κτλ. Για να κανονίσετε ραντεβού μπορείτε να καλέσετε στο 2102628639. Για να μάθετε περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να δείτε εδώ drpantazis.gr Συχνά ακούω το παράπονο στο ιατρείο μου ή μέσα από τα διαδικτυακά ραντεβού που κάνω ότι οι τιμές της χοληστερίνης συνέχεια μειώνονται. Αυτό που κάποτε θεωρούνταν ιδανικό, σήμερα θεωρείται αυξημένο και πρέπει να αντιμετωπιστεί με φαρμακευτική αγωγή. Ομολογώ ότι όταν κοιτάζω ιατρικές εξετάσεις δεν βρίσκω συχνά άτομα με χοληστερίνη τέτοια που να μην απαιτεί φαρμακευτική αγωγή, ειδικά στους άντρες και στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση. Δεν μου κάνει εντύπωση που πολλοί αναρωτιούνται αν υπάρχει κάτι κακόβουλο πίσω από την αλλαγή των ορίων. Πάμε όμως να δούμε έναν από τους κύριους λόγους που αλλάζουν τα όρια. Θα ήθελα να επιστρέψω σε μία συγκλονιστική μελέτη που ξεκίνησε τη δεκαετία του ‘50 και για πρώτη φορά προσπάθησε να απαντήσει αν η διατροφή σχετίζεται με τα εμφράγματα και τις καρδιοπάθειες. Η μελέτη θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχει δημοσιευθεί ποτέ, κι ανάμεσα στα γραφήματα που έχουν δημοσιευθεί από τα δεδομένα της μελέτης, διαλέγω το πολύ σημαντικό γράφημα που δείχνει τη συσχέτιση ολικής χοληστερίνης και πιθανότητα θανάτου από στεφανιαία νόσο της καρδιάς. Σε αυτό το γράφημα βλέπουμε στον οριζόντιο άξονα την ολική χοληστερίνη και στον κάθετο άξονα την πιθανότητα θανάτου από στεφανιαία νόσο. Παρατηρήστε την κόκκινη και την μπλε γραμμή. Σε αυτές τις περιπτώσεις φαίνεται ξεκάθαρα ότι όσο αυξάνεται η ολική χοληστερίνη τόσο αυξάνεται η πιθανότητα θανάτου από στεφανιαία νόσο. Για παράδειγμα, αν ένα άτομο στην Αμερική του ‘50 είχε ολική χοληστερίνη 250 mg/dL, πού αντιστοιχεί σε 6,5 mmol/L, τότε η πιθανότητα να πεθάνει από στεφανιαία νόσο είναι περίπου 12%. Αν όμως έχει ολική χοληστερίνη 310, δηλαδή περίπου 8 mmol/L, τότε η πιθανότητα να πεθάνει από στεφανιαία νόσο είναι 25%. Αυτό δεν μπορεί να είναι κατά τύχη. Φαίνεται ότι τα άτομα που έχουν περισσότερο χοληστερίνη πεθαίνουν συχνότερα από στεφανιαία νόσο. Σύμφωνα με αυτό το γράφημα, αυτό ισχύει ξεκάθαρα για την Αμερική και τη Βόρεια Ευρώπη toy ‘50, δηλαδή για την μπλε και την κόκκινη γραμμή. Θέλω να θυμίσω, ότι πλέον μιλάμε για την λιποπρωτεΐνη LDL που η συσχέτισή της με τον θάνατο από στεφανιαία νόσο είναι ακόμα πιο ισχυρη. Ας μείνουμε όμως λίγο ακόμα στο συγκεκριμένο γράφημα. Θα ήθελα να δούμε λίγο την πράσινη και την μωβ γραμμή, λιλά για την ακρίβεια. Αυτές οι δύο γραμμές δεν φαίνεται να ακολουθούν την ίδια πορεία με αυτήν που ακολουθεί η κόκκινη και η μπλε γραμμή. Σύμφωνα με αυτές τις γραμμές, φαίνεται ότι όσο αυξάνει η χοληστερίνη η πιθανότητα θανάτου από στεφανιαία νόσο δεν αυξάνεται τόσο πολύ. Ειδικά με την πράσινη γραμμή, που αφορά την Ιαπωνία, φαίνεται ότι όσο αυξάνεται η χοληστερίνη η πιθανότητα θανάτου από στεφανιαία νόσο παραμένει ίδια. Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί στην Ιαπωνία, ενώ αυξάνεται η χοληστερίνη, τα εμφράγματα δεν αυξάνονται ανάλογα. Η απάντηση είναι πολύ απλή. Οι κάτοικοι στο χωριό της Ιαπωνίας του ‘50 που συμμετείχαν σε αυτή τη μελέτη έτρωγαν κυρίως φρούτα, λαχανικά, όσπρια και ψάρια. Οι περισσότεροι δεν είχαν δοκιμάσει ποτέ ζάχαρη και έτρωγαν σπάνια κρέας. Ταυτόχρονα, καθημερινά ασχολούνταν με φυσικά απαιτητικές αγροτικές δουλειές και η μετακίνησή τους ήταν μόνο με τα πόδια, ή σπανιότερα με κάρα. Οι θερμίδες που κατανάλωναν ήταν ελάχιστες και το βάρος τους ήταν λιγότερο από 50 κιλά. Το λίπος στο σώμα τους ήταν μηδαμινό και η ανθεκτικότητα τους στις κακουχίες τεράστια. Ζούσαν χωρίς καθημερινό άγχος σε έναν τόπο χωρίς μόλυνση με άφθονο καθαρό νερό. Ζούσαν σε κοινωνίες δεμένες και αρκετά αρμονικές, από τις οποίες απουσίαζαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η τηλεοραση, ο θόρυβος και όλες οι ηλεκτρονικές ευκολίες που τόσα μας δίνουν και τόσα μας παίρνουν. Αντιθέτως, η Αμερική και η βόρεια Ευρώπη, ειδικά τις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60 εμφάνιζαν μια τελείως διαφορετική εικόνα. Η κατανάλωση ζάχαρης ήταν συνηθισμένη και υπολογίζεται ότι το 5 με 10% της ενέργειας που κατανάλωναν οι περισσότεροι ήταν από ζάχαρη. Το κρέας, αν και δεν ήταν τόσο συχνά όσο είναι σήμερα, ήταν τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα στον πιάτο των περισσότερων Αμερικανών και Βορειοευρωπαίων. Τα αυτοκίνητα κατείχαν τη σημαντικότερη θέση μέσα στις πόλεις και είχαν εκδιώξει ήδη τους πεζούς, τα ποδήλατα και πολλές φορές ακόμα και τα μέσα μαζικής συγκοινωνίας. Αν και αρκετοί Αμερικανοί και οι Βορειοευρωπαίοι δούλευαν σε εργοστάσιο, ήδη το μεγαλύτερο μέρος δούλευε σε δουλειές γραφείου καθισμένοι τουλάχιστον 8 ώρες την ημέρα. Επίσης, το αυτοκίνητο και οι βιομηχανίες γύρω από τα σπίτια μόλυναν την ατμόσφαιρα ενώ η τηλεόραση υπήρχε ήδη σε κάθε σπίτι, έστω και ασπρόμαυρη. Εδώ είναι η μελέτη: https://www.sevencountriesstudy.com/