9 polskich miast, które do 1945 roku nosiły niemieckie nazwy – i kto wymyślił nowe

Na dworcu w Kętrzynie spod farby wciąż prześwituje stary napis Rastenburg, a nad nim wisi nazwisko człowieka, który urodził się jako Adalbert von Winkler. Po wojnie Komisja Ustalania Nazw Miejscowości musiała wymyślić imiona dla setek poniemieckich miast. Czasem wybierała obrońcę polskiej mowy, czasem redaktora, księdza, świętego, a raz zmieniła tylko jedną literę. Odwiedzamy Kętrzyn, Giżycko, Pisz, Mrągowo, Pieniężno, Barlinek, Dzierżoniów, Świeradów-Zdrój i Barczewo i sprawdzamy, kim byli ludzie z tablic, które nazwy ludzie odrzucili, które wróciły tylnymi drzwiami i które miasteczko w ciągu jednej jesieni dwa razy zmieniało nazwę. Na końcu – ostatnie nazwisko: człowieka, który nadawał nazwy innym. Na kanale Zakątki Polski każde miejsce pokazujemy na prawdziwych zdjęciach i nagraniach właśnie tej miejscowości – jeśli lubisz poznawać Polskę spokojnie i z bliska, zasubskrybuj, żeby nie przegapić kolejnych filmów. 0:00 Kętrzyn: nazwisko na dworcu 3:31 Giżycko: Łuczany, których nie chciała komisja 6:01 Pisz: najkrótsza nazwa 8:48 Mrągowo: list do króla 11:39 Pieniężno: Mąkowory i redaktor 15:03 Barlinek: mały Berlin w Polsce 17:42 Dzierżoniów: ksiądz wyklęty przez Kościół 21:05 Świeradów-Zdrój: święty, którego tu nie było 23:41 Barczewo: trzy nazwy w jedną jesień 27:34 Srokowo: ostatnie nazwisko Źródła: Zarządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z 7 maja 1946 r. (Monitor Polski 1946 nr 44 poz. 85) i z 12 listopada 1946 r. (Monitor Polski 1946 nr 142 poz. 262); Komisja Ustalania Nazw Miejscowości – Wikipedia (pl, en); MSWiA – regulacje dotyczące nazewnictwa. Kętrzyn i Wojciech Kętrzyński: Polski Słownik Biograficzny, Wikipedia, ketrzyn.pl. Giżycko i Gustaw Gizewiusz: dzieje.pl (PAP), Wikipedia, gizycko.pl (Kanał Łuczański). Pisz, Mrągowo, Mrongowiusz: Wikipedia, mragowo.pl. Pieniężno i Seweryn Pieniężny: Muzeum Warmii i Mazur (Muzeum Gazety Olsztyńskiej), IPN, dzieje.pl, Wikipedia. Barlinek i Emanuel Lasker: Wikipedia, Encyclopaedia Britannica, MacTutor. Dzierżoniów i ks. Jan Dzierżon: Senat RP, Wikipedia. Świeradów-Zdrój, Polanica-Zdrój, św. Andrzej Świerad: swieradowzdroj.pl, Wikipedia. Barczewo, Feliks Nowowiejski, ks. Walenty Barczewski: Wikipedia, Salon Muzyczny im. F. Nowowiejskiego. Srokowo i Stanisław Srokowski: Encyklopedia Warmii i Mazur, Wikipedia. Mapy: Natural Earth (domena publiczna). Dokument: Monitor Polski 1946 nr 44 (akt urzędowy). Zdjęcia: Wikimedia Commons (CC BY, CC BY-SA, domena publiczna) – autorzy: Antekbojar, Gorofil, Slawek Ilski, MOs810, HUBERT CHO, Lesnydzban, Alina Zienowicz, Lodzia69, Aleksander Durkiewicz, Przykuta, Jacek Halicki, Maly LOLek, Andrzej Otrębski, Roman Eugeniusz, Mateusz Giełczyński, PanSG, Vercyngetorix, Lech_Darski, Serdelll, Bartek101, Adam Kliczek, Paulina Preiss, Andrzej Rzempołuch, Wojciech Pysz, Sloggi, Jaburza, Janericloebe, ZeroJeden, Marcin Kuna, image/photo was taken by Wikipedia and Wikimedia Commons user Ludwig Schneider, OBN im. W. Kętrzyńskiego, Bazie, Marek Mróz, Michal Gorski, Pleple2000, Stiopa, Sylwpak, Honza Groh, TBS, Matthias Bethke, Romek, Aniceta, Willy Pragher, Mamaedka, Staszek99, Cezarde62, Kapitel, Timaska, Lzur, Beata p89, Muggmag, Patryk Płonka, Mateusz Chmielewski, Tom Ja, Laima Gūtmane, Sicherlich, Ryszard Kijak, MichalPL, Rimantas Lazdynas, Totoro at Polish Wikipedia, To zdjęcie należy do domeny publicznej, ponieważ zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 29 marca 1926 r. oraz art. 2 ustawy z dn, Colin Pelka, Jakub Strzelczyk, Jerzystrzelecki, Encyclomaniac, Zbigniew.czernik, Mikołaj Frycz, 5snake5, Józef Eder, Adam Fischer, unknown, Gustaw Gizewiusz, Galeriafart, Mrongowiusz Krzysztof Celestyn, Halibutt, nn, Mateusz Opasiński, The original uploader was Franio at Polish Wikipedia, Antoni Sołoma, Nordisk familjebok, Bonio, A. Steinmann, Wesoły Geodeta, Kenad, mik Krakow, Pudelek, Jędrycha, Krzymill, Postkarte, Stengel & Co., Dresden, Berlin, Herm. Schulz, Prussia, 1877 [B IV a 135], Poppixx, Szymon Staniec, Ewa Dryjanska. Wideo (licencja CC BY, YouTube): Robert Maczeta, Dar K., Zdzisław Gilewicz, regionfakty.pl, Drawing From The Sky, Leziorex Tyranski (Leziox), mgfilmiki, Bruno del Mar, Kondel Walking Tours, Mariusz Wiesiołek, Zabrze z drona, Love to Travel.