Bitwa pod Hastings (1066) — Osiem tygodni przeciwnego wiatru i dzień bez jednego wystrzału

Bitwa pod Hastings, stoczona czternastego października tysiąc sześćdziesiątego szóstego roku w Anglii, uchodzi za jedno z najlepiej opisanych starć średniowiecznej Europy — i jedno z najgorzej rozumianych. Wszyscy pamiętają mur z tarcz na wzgórzu, dziewięciogodzinny bój i strzałę w oku króla. Znacznie rzadziej mówi się o tym, że kampania rozstrzygnęła się pięć tygodni wcześniej, ósmego września, w dniu, w którym nikt z nikim nie walczył. W tym materiale rekonstruujemy całą normandzką inwazję na Anglię z tysiąc sześćdziesiątego szóstego roku jako kampanię wygraną przez logistykę i pogodę, a nie przez jedno uderzenie. Punktem wyjścia jest bezpotomna śmierć Edwarda Wyznawcy i spór trzech pretendentów do angielskiej korony: Harolda Godwinsona, wybranego przez radę możnych, Wilhelma Zdobywcy, księcia Normandii, powołującego się na obietnicę i przysięgę, oraz Haralda Srogiego, króla Norwegii. Pokazujemy, dlaczego był to spór dwóch niedających się pogodzić porządków prawnych, którego w jedenastym wieku nie miał kto rozsądzić. Dalej idziemy przez całą kampanię krok po kroku. Cztery miesiące angielskiego pospolitego ruszenia na południowym wybrzeżu i ekonomia, która zmusiła króla do rozpuszczenia ludzi w środku żniw. Osiem tygodni przeciwnego wiatru, które uwięziły normandzką flotę w ujściu rzeki Dives i w porcie Saint-Valery-sur-Somme, kosztując Wilhelma okręty, pieniądze i morale wojska. Marsz Harolda na północ, bitwa pod Fulford i zwycięstwo pod Stamford Bridge dwudziestego piątego września, w którym ginie Harald Srogi i brat angielskiego króla, Tostig — zwycięstwo, które okazało się droższe od porażki. Lądowanie Normanów w Pevensey, obóz i drewniane umocnienia pod Hastings oraz planowe pustoszenie Sussexu, którym Wilhelm wymusił termin bitwy. Sama bitwa na wzgórzu pod Battle omówiona jest przez pryzmat mechaniki, a nie legendy: dlaczego łagodny stok odbierał rozpęd normandzkiej jeździe, dlaczego ostrzał łuczników przez wiele godzin nie dawał skutku, jak działał topór duński w rękach huskarlów, na czym polegała panika bretońskiego skrzydła i spór o pozorowany odwrót, trwający w historiografii od stu pięćdziesięciu lat. Wyjaśniamy też, co naprawdę pękło w ostatniej godzinie dnia — ludzie czy geometria muru z tarcz — i przedstawiamy obie wersje śmierci Harolda Godwinsona, łącznie z najwcześniejszym źródłem, w którym o żadnej strzale nie ma ani słowa. Osobną część poświęcamy Tkaninie z Bayeux, która nie jest tkaniną, lecz haftem wełną na lnie, oraz historii najsłynniejszego obrazu angielskich dziejów: rysunkom z lat dwudziestych osiemnastego wieku, pracy Charlesa Stotharda około tysiąc osiemset siedemnastego roku i konserwacji z tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego drugiego roku, która pokazała skalę późniejszych przeróbek. Materiał opiera się na relacjach Wilhelma z Poitiers, Wilhelma z Jumièges, anonimowego poematu o bitwie, Kroniki anglosaskiej oraz późniejszych przekazów Wace'a, z konsekwentnym rozdzielaniem tego, co podają źródła, od tego, co jest rekonstrukcją współczesnych badaczy. Liczebność obu armii i straty przedstawiane są wyłącznie jako szacunki, ponieważ żadne źródło nie podaje w tej sprawie liczb. Sporne kwestie — przysięga Harolda, przyczyny opóźnienia floty, pozorowany odwrót, lokalizacja pola bitwy — omawiane są z podaniem wszystkich wersji, bez wybierania jednej po cichu. Epoka: wczesne średniowiecze, jedenasty wiek. Konflikt: podbój Anglii przez Normanów. Miejsce: południowa Anglia, Sussex, wzgórze pod Battle koło Hastings. Kanał Wroński — dokumentalne opracowania rozstrzygających bitew, oblężeń i katastrof wojskowych od roku tysięcznego po koniec dwudziestego wieku. Scenariusz, opracowanie i narracja: Marek Wroński. Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, ponowne publikowanie, rozpowszechnianie oraz wykorzystywanie całości lub fragmentów tego materiału bez pisemnej zgody autora jest zabronione. #Hastings1066 #WilhelmZdobywca #HaroldGodwinson #PodbójAnglii #Średniowiecze