درد قفسه سینه بعد از استنت؛ آیا رگ دوباره تنگ شده است؟

بعد از استنت، دوباره درد؟ اگر بعد از آنژیوپلاستی و گذاشتن استنت دوباره درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس یا کاهش توان فعالیت ایجاد شود، آیا یعنی داخل استنت دوباره تنگ شده است؟ پاسخ همیشه مثبت نیست و علت‌های مختلفی می‌توانند باعث بازگشت علائم شوند. در این گفت‌وگو با دکتر علی زاهد‌مهر، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ اقدامات مداخله‌ای قلب و عروق بزرگسالان یا اینترونشنال کاردیولوژی، درباره علت‌های درد بعد از استنت، روش‌های تشخیص، نقش آنژیوگرافی و IVUS یا OCT و درمان تنگی مجدد داخل استنت صحبت می‌کنیم. در این برنامه به پرسش‌های مهم زیر پاسخ می‌دهیم: آیا هر درد قفسه سینه بعد از استنت یعنی تنگی مجدد؟ چه علت‌های دیگری می‌توانند باعث درد بعد از استنت شوند؟ پیشرفت گرفتگی در قسمت دیگری از عروق چه نقشی دارد؟ اسپاسم عروق کرونر چیست؟ اختلال عروق کوچک قلب چگونه می‌تواند درد ایجاد کند؟ چه زمانی درد ممکن است منشأ غیرقلبی داشته باشد؟ چه نوع دردی بعد از استنت باید فوراً جدی گرفته شود؟ اگر تنگی مجدد مطرح باشد، بررسی از کجا شروع می‌شود؟ نوار قلب و آزمایش‌های قلبی چه کمکی می‌کنند؟ چه زمانی تست‌های غیرتهاجمی لازم می‌شوند؟ آیا سی‌تی آنژیوگرافی می‌تواند داخل استنت را بررسی کند؟ چه زمانی آنژیوگرافی مجدد لازم است؟ اگر تنگی داخل استنت دیده شود، چرا باید علت آن مشخص شود؟ IVUS و OCT چه اطلاعاتی می‌دهند؟ بازنشدن کامل استنت چه اهمیتی دارد؟ رشد بافت داخل استنت چیست؟ Neoatherosclerosis چیست؟ آیا هر تنگی مجدد به استنت دوم نیاز دارد؟ بالون دارویی چه زمانی استفاده می‌شود؟ چه زمانی استنت دارویی مجدد مناسب‌تر است؟ چه زمانی بای‌پس مطرح می‌شود؟ چگونه می‌توان خطر گرفتگی‌های بعدی را کمتر کرد؟ یکی از مهم‌ترین نکات این است که بازگشت درد قفسه سینه بعد از استنت الزاماً به معنی تنگی مجدد داخل استنت نیست. ممکن است مشکل از تنگی مجدد همان ناحیه باشد، اما گرفتگی جدید در بخش دیگری از عروق، اسپاسم عروق، اختلال عروق کوچک قلب و حتی علت‌های غیرقلبی مانند مشکلات عضلانی‌اسکلتی یا گوارشی نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند. نوع درد، ارتباط آن با فعالیت، مدت و شدت علائم و فاصله زمانی از استنت‌گذاری در تصمیم‌گیری اهمیت دارند. در عین حال، درد جدید یا شدید قفسه سینه، به‌ویژه اگر با تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، ضعف شدید یا انتشار درد همراه باشد، باید فوری ارزیابی شود. اگر پزشک به تنگی مجدد شک کند، بررسی معمولاً با شرح حال، معاینه، نوار قلب و در صورت نیاز آزمایش‌های قلبی آغاز می‌شود. در بعضی بیماران می‌توان از روش‌های غیرتهاجمی برای بررسی ایسکمی استفاده کرد. سی‌تی آنژیوگرافی نیز در برخی شرایط قابل استفاده است، اما ارزیابی داخل بعضی استنت‌ها با CT محدودیت دارد. اگر احتمال بالینی بالا باشد یا علائم و یافته‌ها ایجاب کنند، آنژیوگرافی عروق کرونر می‌تواند وضعیت استنت و سایر بخش‌های عروق را مشخص کند. اگر در آنژیوگرافی تنگی مجدد دیده شود، فقط دیدن تنگی کافی نیست. دانستن علت آن به انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند. تصویربرداری داخل عروق مانند IVUS یا OCT می‌تواند مشکلاتی را نشان دهد که در آنژیوگرافی معمولی به‌خوبی دیده نمی‌شوند؛ از جمله بازنشدن کامل استنت، اندازه نامناسب، مشکلات مکانیکی، رشد بافت داخل استنت، آترواسکلروز جدید داخل استنت یا کلسیفیکاسیون. درمان تنگی مجدد برای همه یکسان نیست. در بعضی بیماران بالون دارویی می‌تواند گزینه مناسبی باشد و در برخی شرایط استنت دارویی جدید ترجیح داده می‌شود. در ضایعات پیچیده ممکن است از بالون‌های پرفشار، scoring balloon یا cutting balloon و در موارد منتخب از روش‌های تخصصی اصلاح کلسیم استفاده شود. گذاشتن لایه‌های متعدد استنت بدون مشخص‌کردن علت اصلی تنگی همیشه بهترین راه نیست. در تنگی‌های مکرر، بیماری پیچیده چندرگی یا بعضی شرایط آناتومیک، جراحی بای‌پس نیز ممکن است مطرح شود. یکی از نکات مهم بعد از استنت این است که درمان بیماری عروق کرونر با خروج از کت‌لب تمام نمی‌شود. استنت یک نقطه مشخص از رگ را درمان می‌کند، اما آترواسکلروز یک بیماری مزمن کل سیستم عروقی است. مصرف دقیق داروهای ضدپلاکت طبق دستور پزشک، کاهش LDL با درمان مناسب، کنترل فشار خون و دیابت، ترک کامل دخانیات، فعالیت بدنی متناسب، تغذیه سالم و پیگیری منظم همگی برای کاهش خطر حوادث آینده اهمیت دارند. بازتوانی قلبی نیز در بیمارانی که امکان شرکت دارند می‌تواند به بهبود آمادگی جسمی و کنترل عوامل خطر کمک کند. هدف این گفت‌وگو این است که مخاطب بداند بازگشت درد بعد از استنت همیشه به معنی «گرفتگی دوباره همان استنت» نیست و برای انتخاب درمان درست ابتدا باید علت علائم و در صورت وجود تنگی مجدد، مکانیسم آن مشخص شود. مهمان: دکتر علی زاهد‌مهر متخصص قلب و عروق فلوشیپ اقدامات مداخله‌ای قلب و عروق بزرگسالان اینترونشنال کاردیولوژی انستیتو قلب و عروق شهید رجایی میزبان: دکتر اکبر نیک‌پژوه English medical terms: Chest pain after stent, in-stent restenosis, ISR, recurrent angina, coronary angiography, IVUS, OCT, drug-coated balloon, drug-eluting stent, coronary spasm, microvascular angina, PCI, secondary prevention این برنامه با هدف آموزش عمومی تهیه شده است و جایگزین ارزیابی فردی توسط متخصص قلب نیست. درد شدید یا جدید قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد، ضعف شدید یا علائم مشکوک به سکته قلبی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. #استنت_قلب #درد_قفسه_سینه #آنژیوپلاستی