Eğer 1720'de Laleci Olsaydın?
Takvimde Sen
0:00 / 0:00
Eğer 1720'de Laleci Olsaydın?
397 просмотров · 2 нед. назад
Takvimde Sen
106 подписчиков
397 просмотров · 2 нед. назад
Nisan 1720, İstanbul. Eyüp'te küçük bir bahçede, dizlerinin üstüne çökmüş tek bir çiçeğe bakıyorsun: ince, uzun, kıpkırmızı, yaprakları iğne gibi sivri bir lale. Onu yedi yılda sen yetiştirdin ve dünyada bir tane daha yok. Ama henüz bilmiyorsun: bu lale yüzünden bir paşa kapını çalacak, devlet bu çiçeğin fiyatına karışacak ve on yıl sonra bu şehirde laleler yüzünden bir isyan çıkacak.
Lale Devri'ni bu kez sen yaşıyorsun. Laleleri inceleyen ustalar kurulu, fiyat sorulmadan uzatılan bir kese, Sadabad'ın kandilli gecelerinde sırtında mum taşıyan kaplumbağalar ve sonunda bahçeni çiğneyen öfkeli kalabalık…
Bu videoda: laleyi Avrupa'ya götüren elçi ve Hollanda'nın lale çılgınlığı · Üçüncü Ahmed ve Damat İbrahim Paşa · şükûfeci kimdir · tohumdan lale yetiştirmenin yedi yılı · Şeyh Mehmed Lalezârî ve değerli bir lalenin yirmi özelliği · Yakut Kadehi ve Cennet Bağı · 1722 lale narhı ve sürgün cezası · Sadabad ve helva sohbetleri · kaplumbağa ve mum rivayeti · Müteferrika matbaası · Kâğıthane çayırları · 1730 Patrona Halil İsyanı · ve bugün Emirgan'da açan laleler.
Sen olsan o keseyi geri iter miydin? Ailende bahçesiyle, çiçekleriyle tanınan biri var mı? Yorumlara yaz.
🎥 Takvimde Sen'de takvimin başka bir yaprağını açıyor, seni o yılın tam ortasına bırakıyoruz. Bir sonraki videoda yine sen başroldesin; kaçırmamak için abone ol: / @takvimdesen
#LaleDevri #Osmanlı #TakvimdeSen
📖 BÖLÜMLER
00:00 1720: Dünyada Tek Bir Lale
00:35 Laleyi Avrupa'ya Kim Götürdü?
00:52 Hollanda'da Bir Soğan, Bir Ev
01:05 1718: Lale Devri Başlıyor
01:23 Sen Bir Lale Ustasısın
01:55 Laleyi Kim Onaylıyor?
02:20 Ustalar Kurulunun Önünde
02:32 Yakut Kadehi, Cennet Bağı… ve Sabır
02:54 Kapıda Paşanın Kâhyası
03:16 Devlet Lale Fiyatına Karışıyor
03:31 Kese mi, Sürgün mü?
03:49 Sadabad'dan Gelen Davet
04:17 Sırtında Mum Taşıyan Kaplumbağalar
04:36 Matbaa ve Kâğıthane Çayırları
05:07 Işıkların Uzağındaki İstanbul
05:31 1730: Patrona Halil İsyanı
06:03 Bahçen Çiğneniyor
06:17 Son Soğan
07:02 Lale Bitmiyor
07:18 Sen Olsaydın?
📌 NOT
Bu video, Lale Devri'ni hayalî bir lale yetiştiricisinin (şükûfeci) gözünden, sadeleştirilmiş bir animasyon anlatıyla ele alır. "Sen" karakteri, Sabır adlı lale, kâhya ve kese, kurul sahnesi ve bahçenin yağmalanması canlandırmadır. Narhın üstünde satış yapanların sürgüne gönderilmesi, Sadabad köşklerinin yıktırılması ve kaplumbağa sırtında mum gezdirilmesi "anlatılanlara göre" verilmiştir; kaplumbağa hikâyesini bazı tarihçiler abartı sayar. Lale çeşidi sayısı kaynaktan kaynağa değişir.
KAYNAKLAR
• TDV İslâm Ansiklopedisi, "Lâle" maddesi (Şeyh Mehmed Lâlezârî, Mîzânü'l-ezhâr, lale çeşitleri)
• İstanbul Ansiklopedisi, Lale Devri ve Sadabad eğlenceleri
• Habertürk, "Osmanlı'yı kasıp kavuran lale çılgınlığı" (839 çeşit, 1722 narhı, Busbecq)
• Sabah, Erhan Afyoncu, "Lale Devri'ndeki eğlence…" (Sadabad, helva sohbetleri, kaplumbağa ve mum)