ဓမ္မစကြာ အနတ္တလက္ခဏသုတ် မဟာသမယသုတ်-မင်းကွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး

ဓမ္မစကြာ ၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ်၊ မဟာသမယသုတ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့ အထွတ်အမြတ်ထားရာ သုတ်တော်ကြီး (၃) သုတ်ဖြစ်သည့် ဓမ္မစကြာ၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ်နှင့် မဟာသမယသုတ် တို့၏ အနှစ်ချုပ်နှင့် အရေးပါပုံများကို အောက်တွင် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။ ------ ၁။ ဓမ္မစကြာသုတ် (Dhammacakkappavattana Sutta) မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူပြီးနောက် ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးတို့အား ဦးစွာပထမ ဟောကြားတော်မူခဲ့သော "တရားဦး" ဖြစ်သည်။ အဓိက အနှစ်ချုပ်: အစွန်းနှစ်ပါး (ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂ နှင့် အတ္တကိလမထာနုယောဂ) ကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး မဇ္ဈိမပဋိပဒါ (အလယ်အလတ်လမ်းစဉ်) ဖြစ်သော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ကို ကျင့်သုံးရန် ဟောကြားခြင်းဖြစ်သည်။ သိမှတ်ဖွယ်: သစ္စာလေးပါး (ဒုက္ခ၊ သမုဒယ၊ နိရောဓ၊ မဂ္ဂ) ကို စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည့် သုတ်တော်ဖြစ်သည်။ ------- ၂။ အနတ္တလက္ခဏသုတ် (Anattalakkhana Sutta) ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးတို့အား ဒုတိယမြောက် ဟောကြားတော်မူခဲ့သော သုတ်တော်ဖြစ်ပြီး ယင်းသုတ်အဆုံးတွင် ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးလုံး ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ အဓိက အနှစ်ချုပ်: ရူပ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဉ် ဆိုသည့် ခန္ဓာငါးပါး သည် "ငါ မဟုတ်၊ ငါ့ဥစ္စာ မဟုတ်၊ ငါ့အတ္တ မဟုတ်" ဟူသော အနတ္တ သဘောကို အကျယ်တဝင့် ရှင်းလင်းဟောကြားထားခြင်းဖြစ်သည်။ သိမှတ်ဖွယ်: အစွဲအလမ်းများကို ပယ်ဖျက်၍ ဝိမုတ္တိ (လွတ်မြောက်မှု) ရရှိစေရန် လမ်းညွှန်သော သုတ်တော်ဖြစ်သည်။ ------ ၃။ မဟာသမယသုတ် (Maha-Samaya Sutta) နတ်၊ ဗြဟ္မာ အပေါင်းတို့ အမြောက်အမြား စုဝေးရောက်ရှိနေခိုက် ကပ္ပိလဝတ်ပြည်၊ မဟာဝုန်တော၌ ဟောကြားတော်မူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဓိက အနှစ်ချုပ်: မြတ်စွာဘုရားအား လာရောက်ဖူးမြော်ကြသည့် နတ်မင်းကြီးများနှင့် နတ်ဗြဟ္မာအနွယ်အသီးသီးတို့၏ အမည်နာမများကို မှတ်တမ်းတင်သကဲ့သို့ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ သိမှတ်ဖွယ်: ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးစေရန်နှင့် နတ်ကောင်းနတ်မြတ်တို့၏ စောင့်ရှောက်မှုကို ရရှိစေရန်အတွက် "ပရိတ်တော်" အဖြစ် ရွတ်ဖတ်ပူဇော်လေ့ရှိကြသည်။ ---