หนองหารทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดของอีสาน

หนองหาร จังหวัดสกลนคร ถือเป็นทะเลสาบน้ำจืด ขนาดใหญ่ที่สุดของภาคอีสาน มีเนื้อที่กว่า 77,000 ไร่ ลำน้ำสายนี้ เป็นดังเส้นเลือดใหญ่ ที่คอยหล่อเลี้ยงชาวจังหวัดสกลนคร มาอย่างยาวนาน เรื่องราวของคนกับหนองหาร ยังถูกถ่ายทอดเป็นนิทานพื้นบ้านโบราณ ระหว่างคนกับพญานาค สัตว์กึ่งเทพ มีพละกำลังและมีอิทธิฤทธิ์มาก นอกจากนี้ยังมีนิทานความรัก ระหว่างธิดาขอม นางไอ่ กับท้าว ผาแดง สิ่งเหล่านี้ ล้วนแต่บอกเล่า เรื่องราว การตั้งบ้านแปลงเมือง วิถีชีวิตของผู้คน ที่อาศัยหนองน้ำแห่งนี้มาตั้งแต่อดีต แต่เมื่อเรามองบริบททางอารยะธรรม การมีวิวัฒนาการของหนองหาร กลับไม่ได้สอดคล้องรับกับความเจริญรุ่งเรืองของเมืองใหญ่ในปัจจุบัน ในอดีตน้ำในหนองหาร ใสสะอาด อุดมสมบุรณ์ไปด้วยสัตว์น้ำ นานาพันธ์ แต่หลังจากมีการก่อสร้างประตูระบายน้ำ เพื่อควบคุมน้ำเพื่อใช้ในการอุปโภค บริโภคและ เพื่อการเกษตร แม้การทำประตูควบคุมน้ำที่หนองหารจะมีส่วนดี แต่ก็มีส่วนที่ทำให้ระบบนิเวศของหนองหารเริ่มเปลี่ยนไป ปลาตามธรรมชาติจากแม่น้ำโขงที่เคยขึ้นลงมาตามลำน้ำก่ำก็หายไป ทั้งยังเกิดน้ำเน่าเสีย มีวัชพืชตกค้าง และขยายตัวในหนองหารอย่างรวดเร็ว