ĐÊM QUA BẮC VÀM CỐNG (thơ Tô Thùy Yên)

ĐÊM QUA BẮC VÀM CỐNG AI Music Suno Trường Đinh & thơ Tô Thùy Yên Lời ca Đêm qua bắc Vàm Cống Mối sầu như nước sông Chảy hoài mà chẳng cạn Cuốn phăng kiếp bềnh bồng Tôi đi xuống Lục Tỉnh Để rắc bỏ ven đường Tài, tâm hồn, kỷ niệm… Giữ làm gì đau thương Đã đôi lần nhầm lẫn Còn gõ cửa ái tình Van nài chút lưu luyến Của không về người xin Nước tách nguồn về biển Sầu lại chảy về hồn Khi tôi vuốt lấy mặt Nghe bàn tay trống trơn Tôi châm điếu thuốc nữa Đốt tàn thêm tháng năm Chiếc bắc xa dần bến Đời xa dần tuổi xanh Nước tách nguồn về biển Sầu lại chảy về hồn Khi tôi vuốt lấy mặt Nghe bàn tay trống trơn Khi tôi vuốt lấy mặt... Nghe bàn tay... trống trơn... Trống trơn... Chỉ một chuyến qua sông trong đêm ở Vàm Cống, Tô Thùy Yên đã mở ra trước người đọc cả một thế giới tâm tư: một con người đang rời bước, mang theo một nỗi sầu không biết đến bao giờ mới vơi. Chiếc bắc đưa người qua sông, nhưng trong tâm tưởng của nhà thơ, đó dường như còn là chuyến đi qua một khúc đời — từ một nơi chốn đã từng gắn bó, đi về một miền xa lạ khác, để “rắc bỏ ven đường” tài năng, tâm hồn, kỷ niệm... và cả những gì đã từng làm nên một phần đời mình. Đã đôi lần nhầm lẫn, con người vẫn còn “gõ cửa ái tình”, vẫn van nài một chút gì lưu luyến của người đã không còn thuộc về mình. Và rồi nhận ra rằng, có những tình yêu chỉ từ một phía, cho dù có tha thiết đến đâu, cũng không thể níu giữ bằng lời van nài. Con nước trên sông rạch có thể rời cội nguồn để tìm về biển cả. Con người cũng có thể rời một bến sông để đi đến một nơi chốn khác. Nhưng với nỗi sầu thì không có nơi nào để rời khỏi. Nó sẽ lại chảy ngược về hồn. Có lẽ vì thế mà hình ảnh ám ảnh nhất của bài thơ nằm ở hai câu: “Khi tôi vuốt lấy mặt / Nghe bàn tay trống trơn.” Một cử chỉ vuốt lấy mặt rất bình thường bỗng trở thành khoảnh khắc của mất mát, hụt hẫng. Bàn tay không cầm được gì nữa. Không còn gì để níu giữ. Không còn gì để chạm vào, ngoại trừ chính mình. Và rồi nhà thơ châm thêm một điếu thuốc. Điếu thuốc cháy tàn, và tháng năm cũng cháy tàn thành quá khứ. Chiếc bắc xa dần bến, và đời người cũng xa dần tuổi xanh. Rồi cuối cùng chỉ còn lại sự “trống trơn” — như một tiếng vọng đang tan dần theo màn đêm. Có lẽ đó chính là điều sâu xa nhất của “Đêm Qua Bắc Vàm Cống”. Đây không chỉ là bài thơ nói về một chuyến đi, một cuộc chia lìa hay một tình yêu đã mất. Sâu xa hơn, đó là những suy tư về sự dần trôi đi của một đời người. Ta có thể rời một bến sông, rời một miền đất, rời một người thân yêu, thậm chí muốn rời bỏ cả những kỷ niệm đau thương. Nhưng có một thứ vẫn đi mãi cùng ta — nỗi sầu đã trở thành một phần của tâm hồn. Và trong đêm trên chiếc bắc xa dần bến ấy, dòng nước tìm về biển, thời gian dần trôi về phía trước, còn nỗi buồn thì lặng lẽ chảy ngược về hồn người. Hình ảnh “Đốt tàn thêm tháng năm” và “Chiếc bắc xa dần bến” khiến người đọc giật mình trước sự trôi chảy lạnh lùng của thời gian. Và từ đó, bài thơ cũng có thể gợi cho người đọc hôm nay một suy ngẫm: tuổi xanh là hữu hạn, thời gian không quay trở lại, nên mỗi người cần biết mình muốn đi về đâu và biết trân trọng những gì đang có trong tay. Để rồi khi một ngày nhìn lại, ta không phải đối diện với cảm giác trống rỗng của một đời đã đi qua mà chưa kịp sống thật đầy đủ với những điều mình từng có. Bởi sau cùng, điều khiến con người day dứt không chỉ là những gì đã mất, mà còn là những gì đã có thể giữ gìn, đã có thể sống trọn vẹn, nhưng ta đã để chúng trôi qua. Có lẽ, giá trị nhân văn sâu xa của “Đêm Qua Bắc Vàm Cống” không nằm ở việc dẫn người đọc đến bi quan, mà ở chỗ khiến ta thức tỉnh trước sự hữu hạn của đời người — để biết sống có ý thức hơn với thời gian, với tình yêu, với những người bên cạnh và với chính căn tính của mình. (ChatGPT hỗ trợ biên tập)    • ĐÊM QUA BẮC VÀM CỐNG (thơ Tô Thùy Yên)