MDM: pałace dla robotników, w których robotnicy nie mieszkali

30 na 150. Tyle mieszkań w pierwszych trzech domach MDM-u przypadło rodzinom robotników fizycznych — według ankiety Instytutu Budownictwa Mieszkaniowego z lat 1951–1952, której wyniki nigdy nie trafiły do kronik. A dzielnica miała być dla ludu. Przechodzimy Marszałkowską Dzielnicę Mieszkaniową ulica po ulicy, tak jak rosła: od rozbiórek na Marszałkowskiej w sierpniu 1950 roku, przez rekordy murarzy, żurawie wieżowe i pierwszych lokatorów z 21 lipca 1951, po wyścig do otwarcia placu Konstytucji 22 lipca 1952. Poznasz murarza Bronisława Mileckiego, który na mrozie wyrabiał około 300% normy, stolarza z ulicy Wołoskiej, którego córki płakały z zimna, i architekta Stanisława Jankowskiego „Agatona”. Zobaczysz, dlaczego na środku placu stoi parking zamiast fontanny, skąd wziął się granit na fasadach i co zostało z planu na 45 tysięcy mieszkańców — aż po plac Zbawiciela i wpis do rejestru zabytków w 2017 roku. Źródła: K. Mordyński (badania ankiety IBM 1951–1952), A. Skalimowski („Zdążyć na 22 lipca”, Histmag), A. Lorek (Politechnika Krakowska), S. Jankowski „MDM. Marszałkowska 1730–1954” (1955), dziennik J. Sigalina, opisy Polskiej Kroniki Filmowej 1950–1952 (Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej), projekt „Mój MDM” Fundacji Stocznia. Tam, gdzie relacje się rozchodzą, mówię o tym wprost. Jeśli Twój dziadek albo pradziadek murował MDM albo dostał tam klucze — napisz w komentarzu, w którym domu i w jakiej brygadzie. #mdm #plackonstytucji #historiawarszawy #prl #socrealizm Źródła zdjęć: 106 zdjęć z Wikimedia Commons, Fortepan, Flickr (domena publiczna, CC BY 2.0, CC BY 3.0, CC BY 3.0 PL, CC BY 4.0, CC BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 PL, CC BY-SA 4.0) — autorzy: Fortepan / Artfókusz, Fortepan / Szűcs Lóránd, Fortepan / Gyöngyi, AnnaBanasiak, Siarhei Besarab, VKras, Lesnydzban, Tiia Monto, Roman Eugeniusz, Superbass, Andrzej Otrębski, Jolanta Dyr, Fortepan / Vimola Károly, Szczecinolog, Adrian Grycuk, Cybularny, Halibutt, Jorge Láscar from Australia, Wistula, Fortepan / Ladinek Viktor, Panek, Fortepan / Romák Éva, Tadeusz Rudzki, Fortepan / UWM Libraries. Mapy i napisy: opracowanie własne (kontury: Natural Earth; rzeźba terenu: AWS Terrain Tiles (SRTM); © OpenStreetMap contributors (ODbL)). Pozostałe ilustracje to rekonstrukcje.