7-րդ դարի սկզբին Հայ Եկեղեցու դիրքորոշումը տարածաշրջանային բարդ իրավիճակում

Այս ժամանակաշրջանը բավական բարդ և հակասական մի շրջափուլի շարունակությունն էր։ Տարածաշրջանը հայտնվել էր երկու խոշոր տերությունների՝ Բյուզանդական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև ընթացող երկարատև պայքարի կենտրոնում։ Այդ հակամարտությունն ուղղակի ազդեցություն էր թողնում Հայաստանի և հայ ժողովրդի կյանքի վրա։ Հայ եկեղեցին ևս ստիպված էր գործել այդ քաղաքական ու կրոնական լարված միջավայրում՝ փորձելով պահպանել իր ինքնուրույնությունն ու ազգային-հոգևոր դիրքերը։ Ինչպե՞ս ընթացան Վրաց եկեղեցու անջատումը և Աղվանից կաթողիկոսության վերադարձը Հայոց Եկեղեցու նվիրապետական իշխանության ներքո, և ինչպե՞ս ձեռք բերվեց Տիզբոնի ժողովում տարած դիվանագիտական հաղթանակը։