ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ Κύρωση Συμφωνίας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων Ολομέλεια 9/9/2026

Η σημερινή συζήτηση αφορά ένα ζήτημα με ιδιαίτερη εθνική, ιστορική και πνευματική σημασία. Αφορά τη συνεργασία της ελληνικής Πολιτείας με το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων για την προστασία και ανάδειξη της Ορθόδοξης πολιτιστικής κληρονομιάς στους Αγίους Τόπους. Για εμάς στην Ελληνική Λύση, η Ορθοδοξία και τα Ιερά Προσκυνήματα δεν αποτελούν μία τυπική υπόθεση πολιτιστικής διαχείρισης. Αποτελούν κομμάτι της ιστορίας, της πίστης και της εθνικής μας παρακαταθήκης. Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων επιτελεί επί αιώνες μία ιστορική αποστολή, διαφυλάσσοντας Ιερά Προσκυνήματα, Ναούς, Μονές, εικόνες, χειρόγραφα, αρχεία και ανεκτίμητους θησαυρούς της Ορθοδοξίας. Γι' αυτό και η Ελλάδα οφείλει να βρίσκεται δίπλα του. Όχι μόνο στα λόγια, αλλά με θεσμική, διπλωματική, επιστημονική και οικονομική στήριξη. Ιδιαίτερα σήμερα, όταν η χριστιανική παρουσία στην περιοχή βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές πιέσεις, διώξεις και επιθέσεις, η Ελλάδα δεν μπορεί να περιορίζεται στον ρόλο του παρατηρητή. Πρέπει να διαθέτει μία σταθερή εθνική πολιτική, για την προστασία της Ορθοδοξίας και της ιστορικής παρουσίας του Ελληνισμού στους Αγίους Τόπους. Το Μνημόνιο που συζητούμε προβλέπει ένα ευρύ πλαίσιο συνεργασίας. Περιλαμβάνει συντήρηση και αποκατάσταση μνημείων, εικόνων, αγιογραφιών και ψηφιδωτών, ψηφιακή αποτύπωση μνημείων, καταγραφή κειμηλίων, ψηφιοποίηση χειρογράφων και ιστορικών αρχείων, επιστημονικές μελέτες, εκπαιδευτικές δράσεις και συνεργασίες με ελληνικά πανεπιστήμια και επιστημονικούς φορείς. Οι στόχοι αυτοί έχουν αναμφίβολα ιδιαίτερη σημασία. Παράλληλα, προβλέπεται χρηματοδότηση ενός εκατομμυρίου ευρώ ετησίως από το Ελληνικό Δημόσιο, 500.000 ευρώ από το Υπουργείο Εξωτερικών και 500.000 ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού, για μία συμφωνία δεκαετούς διάρκειας. Μιλάμε επομένως για μία σημαντική και μακροχρόνια δέσμευση της ελληνικής Πολιτείας. Και ακριβώς γι' αυτό θεωρούμε απαραίτητο να υπάρχουν σαφείς κανόνες και συγκεκριμένος σχεδιασμός. Να γνωρίζουμε με ποια κριτήρια θα ιεραρχούνται τα έργα, πώς θα επιλέγονται οι δράσεις που θα χρηματοδοτούνται και με ποιον τρόπο θα αξιολογείται το αποτέλεσμά τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στη συμμετοχή τρίτων επιστημονικών, ερευνητικών και πολιτιστικών φορέων. Η επιστημονική συνεργασία μπορεί να προσφέρει πολλά στην προστασία μιας τόσο σημαντικής κληρονομιάς. Πρέπει όμως να συνοδεύεται από ξεκάθαρες αρμοδιότητες και πλήρη γνώση του τρόπου με τον οποίο αξιοποιούνται οι δημόσιοι πόροι. Το ίδιο ισχύει για την ψηφιοποίηση των χειρογράφων, των αρχείων και της βιβλιοθήκης του Πατριαρχείου. Μιλάμε για πραγματικούς θησαυρούς της ιστορίας της Ορθοδοξίας. Η προστασία και η επιστημονική αξιοποίησή τους πρέπει να γίνει με τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα και, βεβαίως, με απόλυτο σεβασμό στον θεσμικό και πνευματικό ρόλο του Πατριαρχείου. Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να στηρίζει το Πατριαρχείο και ταυτόχρονα να διασφαλίζει ότι οι πόροι που διαθέτει υπηρετούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον σκοπό για τον οποίο δίνονται. Αντίστοιχα, η δεκαετής διάρκεια της συμφωνίας απαιτεί και ουσιαστική περιοδική αξιολόγηση. Δεν αρκεί ύστερα από δέκα χρόνια να εξετάσουμε συνολικά τι έγινε. Πρέπει να γνωρίζουμε στην πορεία ποια έργα ολοκληρώθηκαν, ποια μνημεία αποκαταστάθηκαν, πόσα χειρόγραφα ψηφιοποιήθηκαν και ποιο ήταν το πραγματικό αποτέλεσμα των δράσεων που χρηματοδοτήθηκαν. Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η συζήτηση αυτή δεν πρέπει να περιοριστεί σε αριθμούς. Το ένα εκατομμύριο ευρώ τον χρόνο είναι ασφαλώς δημόσιο χρήμα και απαιτεί υπεύθυνη διαχείριση. Αλλά πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται κάτι πολύ μεγαλύτερο. Βρίσκεται μία Ορθόδοξη παρουσία αιώνων. Βρίσκονται τα Ιερά Προσκυνήματα. Βρίσκονται μνημεία, χειρόγραφα και κειμήλια που πέρασαν από γενιά σε γενιά και αποτελούν κομμάτι της ιστορίας μας. Μακάρι το ελληνικό κράτος να θυμόταν συχνότερα την ιστορία του, την πίστη του και τον Ελληνισμό εκτός συνόρων. Από την Κυβέρνηση, όμως, απαιτούμε αυτή η στήριξη να μη μείνει σε μία χρηματοδότηση και σε ένα Μνημόνιο. Να γίνει σταθερή εθνική πολιτική. Η Ελλάδα οφείλει να βρίσκεται στους Αγίους Τόπους με συνέπεια και σοβαρότητα. Να στηρίζει το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Να προστατεύει την Ορθόδοξη κληρονομιά. Να υπερασπίζεται τη χριστιανική παρουσία στην περιοχή. Και ταυτόχρονα να εξασφαλίζει ότι κάθε πρωτοβουλία που αναλαμβάνει χαρακτηρίζεται από σχεδιασμό, διαφάνεια και ουσιαστικό αποτέλεσμα. Γιατί η αξία της Ορθοδοξίας και των Ιερών Προσκυνημάτων δεν αποτιμάται σε χρήματα. Είναι πίστη. Είναι ιστορία. Είναι παρακαταθήκη αιώνων. Και απέναντι σε αυτή την παρακαταθήκη η Ελλάδα έχει μία υποχρέωση: να είναι παρούσα και αντάξια της ιστορίας της.