دوماهیک شەرێ سولتان ئوسمان غازی سەفرا ساکاریا | 1306

هێرشێن عثمانێ ئێکێ (عثمان غازی) ل دەڤەرا رویبارێ ساکاریا ژ گرنگترین قوناغێن سەربازی و ستراتیژی دهێنە هەژمارتن یێن کو رێک خۆش کری بۆ ئاڤاکرنا دەولەتا عثمانی، و گوهورینا وێ ژ میرنشینەکا بچویک یا سەر سنوری بۆ هێزەکا دەڤەری یا مەزن کو حساب بۆ بهێتە کرن. گەشتا ساکاریا نە بتنێ گەشتەکا ئاسایی یا گەریانێ بوو، بەلکو زنجیرەکا بزاڤێن سەربازی و سیاسی یێن ژیرانە بوون کو عثمان غازی سەرکێشیا وان دکر بۆ کۆنترۆلکرنا ئەردێن بیزەنتی یێن ل دەوروبەرێن رویبارێ ساکاریا. ئارمانجا ستراتیژی ژ بەرەڤ ساکاریا چوونێ: باژێرێ سوگوت ناڤەندا میرنشینا عثمانی بوو، و ژ وێرێ دەستپێکر کو ئەردێن خۆ بەرفرەهـ بکەت ل سەر حسابا ئیمپراتۆریەتا بیزەنتی کو وى سەردەمی یا لاواز و بەلاڤەبووی بوو. عثمانی ب ژیرییا خۆ یا سەربازی زانی کو کۆنترۆلکرنا حەوزا رویبارێ ساکاریا کلیلە بۆ جوداکرنا باژێرێن مەزن یێن بیزەنتی ل ئەنادۆلێ وەک ئەزنیک، ئەزمیت و بورسا. رویبار وەک بەربەستەکێ سروشتی و هێلەکا بەرگریێ بوو بۆ بیزەنتییان، و دەربازبوونا ژێ رامانا وێ ڤەکرنا رێکا بەحرێ مەرمەرە و کۆنترۆلکرنا رێکێن بازرگانی بوو. قوناغێن هێرشێ و بەرفرەهبوونێ: عثمان غازی دەست ب جێبەجێکرنا ستراتیژیەتا گەمارۆدانا پلە ب پلە و تەنگاڤکرنا ئابووری و سەربازی بۆ باژێر و قەلایێن بیزەنتی کر. ل دەستپێکێ پشت ب شەڕێن مەزن یێن ڤەکری نەبەست، بەلکو تەکتیکێن لێبدە و برەڤە و هێرشێن بروسکەیی بکارئینان بۆ برینا رێکێن گەهاندنێ د ناڤبەرا قەلایێن بیزەنتی دا. عثمان و زەلامێن خۆ بەرەڤ قەلایێن دەوروبەرێن رویبارێ ساکاریا چوون، و د ناڤ چەندین سالێن خەباتا بەردەوام دا، شیا کۆنترۆلێ ل سەر خالێن ستراتیژی یێن گرنگ بکەت وەک قەلایێن لێفکە، میقیجە، ئاق حصار و گیڤە. ئەڤ سەرکەفتنێن ل دویڤ ئێک بویە ئەگەر کو دەستهەلاتا خۆ ل سەر رێڕەوێ رویباری بهێز بکەت و پشتێ خۆ ژ هەر هێرشەکا نەکاڤی یا سەربازێن بیزەنتی بپارێزیت. رۆلێ سەرکردە و هەڤالێن رێکێ: عثمانی ئەڤ گەشتا سەربازی و بەرفرەهبوونێ بتنێ ئەنجام نەدا، بەلکو پشت ب سەرکردێن خودان شیان و هەڤالێن خۆ یێن دلسۆز بەست، وەک کۆنور ئەلپ، ئاقجە قۆجە و سامسا چاویش. عثمانی ئەرکێن سەربازی ل سەر وان دابەش کرن، و ئاراستە کرن بۆ ڤەکرنا دەڤەرێن دەوروبەرێن ساکاریا و بڕێڤەبرنا وان. ئەڤ رێکخستنە بویە ئەگەرێ جێگیربوونا هەبوونا عثمانی ل وان ئەردێن نوی، و کێشانا پتریا هۆزێن تورکمان یێن کۆچبەر بۆ شەڕی د بن ئالایێ وی دا و ئاکنجیبوون ل ئەردێن هاتینە ڤەکرن. شەڕێ بافیوس (قویون حصار) و ئەنجامێن بەرفرەهبوونێ: ژ ئەنجامێن بەرفرەهبوونا عثمانی ل دەڤەرا ساکاریا و فشارا بەردەوام ل سەر باژێرێن مەزن یێن بیزەنتی، ئیمپراتۆریەتا بیزەنتی هەست ب مەترسیەکا راستی ل سەر هەبوونا خۆ ل ئەنادۆلێ کر. ئیمپراتۆرێ بیزەنتی سوپایەکێ رێکخستی هنارت بۆ راوەستاندنا عثمانی، و هەردوو سوپا د شەڕێ بافیوس (قویون حصار) دا ل سالا ١٣٠٢ زایینی گەهشتنە ئێک. ژبەر کۆنترۆلکرنا پێشوەخت ل سەر رێکان و دەڤەرێن ساکاریا و ناسیاریا وی ب سروشتێ ئەردی، عثمانی شیا شکەستنەکا مەزن ب سوپایێ بیزەنتی بینیت. ئەڤ شەڕە خالەکا وەرچەرخانێ یا مەزن بوو، چونکی سەرنجا جیهانا ئیسلامی و تورکمانی بەرەڤ عثمانی راکێشا وەک سەرکردەکێ موجاهید و سەرکەفتی، کو ئەڤێ چەندێ ژمارا شەڕڤانێن وی زێدەتر کر. ئەنجامێن مێژوویی یێن گەشت و هێرشێن ساکاریا: ئەڤ بزاڤێن ستراتیژی بویە ئەگەرێ جوداکرنا باژێرێ ئەزنیک یێ مێژوویی ب تەمامی ژ دەوروبەرێن وی یێن بیزەنتی، و رێ خۆش کر بۆ گەمارۆدانا درێژ کو ل دوماهیێ ب دەستێ کورێ وی ئۆرهان هاتە گرتن. هەروەسا کۆنترۆلکرنا دولا ساکاریا ئەردێن چاندنێ یێن ب پیت و لەوەڕگەهێن دەولەمەند بۆ میرنشینا عثمانی دابین کرن، کو ئەڤێ چەندێ هێزا وێ یا ئابووری زێدە کر و هاریکاریا جێگیربوونا هۆزێن کۆچەر و ئاڤاکرنا جڤاکەکێ شارستانی و سەربازی یێ ب هێز کر. .. زور سوپاس بو بەرێ خودانا هەوە ژبیرنەکەن کەنالی سەبسکرایب بکەن و ڤیدویێ لایک بکەن .. .. #مێژوو ‎#rebaz_faysal ‎#badinpedia #fpy #kurdish #kurdistan #kurd #badinan #badini #instagram #explore #hawler #duhok #zaxo #zanin #akre #fpyシ #rebas_faysal #sheladze #slemani #deralok #rebaz_faysal #osmanghazi ‎