BÁT CƯƠNG

Bát cương trong Y học cổ truyền là 8 cương lĩnh (tiêu chuẩn cơ bản) dùng để phân loại, nhận định và chẩn đoán toàn diện tình trạng bệnh lý của cơ thể. Bát cương gồm 4 cặp phạm trù đối lập đại diện cho vị trí, tính chất, trạng thái bệnh và tổng cương toàn thân: 1. Biểu – Lý (Vị trí của bệnh) • Biểu: Bệnh ở phần nông bên ngoài (da, cơ, kinh lạc) do ngoại cảm, biểu hiện sốt nhẹ, sợ gió lạnh, mạch phù. • Lý: Bệnh ở sâu bên trong, ảnh hưởng tạng phủ với các triệu chứng như đau bụng, rối loạn tiêu hóa. 2. Hàn – Nhiệt (Tính chất của bệnh) • Hàn: Tính chất lạnh, sợ lạnh, thích uống ấm, lưỡi nhạt rêu trắng. • Nhiệt: Tính chất nóng, sốt cao, khát nước, lưỡi đỏ rêu vàng. 3. Hư – Thực (Trạng thái chính khí và tà khí) • Hư: Chính khí suy yếu, cơ thể mệt mỏi, mạch nhỏ yếu. • Thực: Tà khí thịnh, đau dữ dội, rêu lưỡi dày, mạch mạnh. 4. Âm – Dương (Tổng cương bao quát) • Âm chứng & Dương chứng: Âm chứng thiên về hàn, hư, trong; Dương chứng thiên về nhiệt, thực, ngoài. Cả hai phản ánh tình trạng chung qua sắc mặt, thân nhiệt và mạch tượng.