آیا ریاضیات زبان واقعی جهان است؟ | گفتگو با دکتر هادی صمدی درباره فلسفه علم و تکامل شناخت

در این اپیزود از پادکست هوشیار، به یکی از بنیادی‌ترین و جذاب‌ترین پرسش‌های فلسفه علم و فیزیک پرداخته‌ایم: آیا جهان دارای نظمی عینی و مستقل از ذهن ماست؟ چرا ریاضیات تا این حد در توصیف جهان موفق است؟ و آیا قوانین طبیعت واقعیت‌های مستقل هستی هستند یا توصیف‌های ذهن ما از الگوها و انتظام‌های مشاهده‌شده؟ مهمان این گفتگو: دکتر هادی صمدی فیلسوف علم و استادیار گروه فلسفه علم دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات) پژوهشگر و صاحب‌نظر در حوزه معرفت‌شناسی تکاملی، فلسفه زیست‌شناسی و شناخت بدن‌مند در این گفتگوی عمیق، با گذر از تاریخ تفکر فلسفی از افلاطون، ارسطو، دکارت و کانت به مرزهای دانش امروز، زیست‌شناسی تکاملی، نظریه پیچیدگی و نقش ریاضیات در فهم حیات می‌رسیم. دکتر هادی صمدی با رویکرد «معرفت‌شناسی تکاملی» و نگاه «شناخت بدن‌مند» (Embodied Cognition)، خاستگاه ریاضیات، مسئله کشف یا اختراع بودن آن، و مواجهه انسان با انتظام‌های جهان را تبیین می‌کنند. #فلسفه_علم #معرفت_شناسی_تکاملی #ریاضیات #فیزیک #دکتر_هادی_صمدی کتاب‌ها و مقالات اشاره‌شده در این گفتگو: کتاب Where Mathematics Comes From (ترجمه: ریاضیات از کجا می‌آید) نوشته جورج لیکاف و رافائل نونیز مقاله The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences (ترجمه: کارایی نامعقول ریاضیات در علوم طبیعی) نوشته یوجین ویگنر 📌| زمان‌بندی | عنوان چپتر | | :---: | :--- | | `00:00:00` | *پیش‌درآمد: آیا واقعیت بازنمایی ذهن ماست؟* | | `00:01:06` | *مقدمه: از افلاطون تا معرفت‌شناسی تکاملی* | | `00:04:05` | *برهم‌کنش ارگانیسم و محیط: نقد دوگانه‌انگاری* | | `00:06:57` | *شناخت بدنمند & دانش مهارتی برابر گزاره‌ای* | | `00:08:51` | *مسئله ویگنر: معجزه و رازوارگی ریاضیات* | | `00:12:04` | *ریشه‌های تکاملی ریاضیات: از شامپانزه‌ها تا استعاره‌ها* | | `00:15:23` | *تکامل هم‌زمان ریاضی و فیزیک: نگاه درزمانی* | | `00:20:24` | *جبر و اختیار: فرضیه‌های متافیزیکی نومن* | | `00:25:56` | *نظم مزوکاسموس & سازگاری مغز با جهان* | | `00:29:05` | *قوانین طبیعت: آیا قوانین مستقل از انسان‌اند؟* | | `00:31:16` | *تکامل فرهنگی قوانین: از ابن‌هیثم تا گالیله* | | `00:35:26` | *آرمان‌سازی در علم & شرط ستریس پاریبوس* | | `00:41:09` | *هستی‌شناسی قوانین: جهان‌های پوپر & رئالیسم فرضی* | | `00:46:37` | *افسانه‌زدایی از ویگنر: سوگیری بازماندگی در ریاضیات* | --- اگر به کاوش در عمیق‌ترین پرسش‌های فلسفی، علمی و آگاهی‌بخش علاقه دارید و می‌خواهید همراه با اندیشمندان و پژوهشگران برجسته در مرزهای دانش و تفکر گام بردارید، لطفاً کانال «پادکست هوشیار» را سابسکرایب کنید و با فعال‌کردن زنگوله، از اپیزودهای بعدی مطلع شوید. اندیشه‌ها و نظرات ارزشمند خود را نیز در بخش کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید. — — — — — 🎙️ پادکست هوشیوار 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست: https://pod.link/1707646743 📸 اینستاگرام:   / mehdi_shafa_houshivar   ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/Houshivarpodcast 🧠 پادکست پلکان خرد 🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست: https://pod.link/1703634960 📸 اینستاگرام:   / theladderofwisdom   ✈️ کانال تلگرام: https://t.me/theladderofwisdom 🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا: https://x.com/mehdishafa1