Almanya'dan Köye Üç Günlük Yol: Sıla Yolu 1970'lerde Nasıldı?

Her yaz Almanya'dan Türkiye'ye giden araba yolculuğunun resmî bir numarası vardı: Avrupa rotası E5. Almanca'da bir adı da vardı: Gastarbeiterroute, yani misafir işçi rotası. Bu bölüm o yolun ne olduğunu ve neden başka yol olmadığını anlatıyor. Güzergâh Münih'ten başlıyordu. A8 ile Salzburg, Tauern otoyolu ile Golling, orada otoyol bitiyor ve Bischofshofen, Radstadt, Liezen, Leoben, Bruck an der Mur, Graz üzerinden dağ yolu başlıyordu. Yugoslavya'ya Spielfeld'den giriliyor, Maribor, Varaždin ve Zagreb'den sonra Kardeşlik ve Birlik Otoyolu'na çıkılıyordu. Belgrad ve Niş'ten sonra yol ikiye ayrılıyordu: bir kol Üsküp ve Evzoni üzerinden Selanik'e, diğeri Bulgaristan üzerinden Kapıkule'ye. Türk ve Yunan işçiler Niş'e kadar aynı asfaltı paylaşıyordu. Kardeşlik ve Birlik Otoyolu 1.180 kilometreden uzundu, iki şeritliydi ve ortada refüj yoktu. Alman basını bu rotayı "Blut und Blech" diye anıyordu. Uçak bir seçenek değildi, çünkü o yıllarda Avrupa'da havayolları hatlarda havuzlar kurup ücretleri yüksek tutuyordu, ve daha önemlisi uçak arabanın taşıdığı yükü taşımıyordu. 1991'de Slovenya'da başlayan, ardından Hırvatistan ve Bosna Hersek'e yayılan savaş, otoyolun Zagreb-Belgrad kesimini kullanılamaz hâle getirdi ve karayolu izin yolculuğu kesilme noktasına geldi. Kaynaklar: dönem basını, yol ve güzergâh kayıtları, sözlü tarih anlatıları. Kaza ve ölüm sayıları kaynaklarda yer almadığı için bu videoda da verilmemiştir. 0:00 Köln'den Başlayan Yolculuk 2:18 Gastarbeiterroute: Misafir İşçi Rotası 4:58 Yola Vurulan Yükler ve Hazırlıklar 7:58 Kapıkule Sınırı ve Zorlu Yollar 10:42 Sıla Yolu ve Aidiyet Provası 13:45 Yazın Doğuya, Eylülün Dönüşü