Kolonyalismo at Imperyalismong Kanluranin sa Pangkontinenteng Timog Silangang Asya Week 3-4 2nd TERM

BOW ● Nasusuri ang mga pamamaraan at patakarang kolonyal sa tatlong bansa ng pangkapuluang Timog Silangang Asya. ● Nasusuri ang iba't ibang pagtugon sa kaayusang kolonyal (pag-alsa, pag-angkin at pag-angkop) sa tatlong bansa ng pangkapuluang Timog Silangang Asya. LECTURE SUMMARY: Kolonyalismo at Imperyalismong Kanluranin sa Pangkontinenteng Timog-Silangang Asya A. Protectorate at Sphere of Influence Protectorate – isang estado na nananatili sa ilang anyo ng sariling pamahalaan ngunit ang isang makapangyarihang bansa ang kumokontrol sa mahahalagang usapin, lalo na sa ugnayang panlabas. Sphere of Influence – lugar o teritoryo kung saan may malaking impluwensiya ang isang makapangyarihang bansa kahit hindi ito direktang namamahala. B. Cambodia sa Ilalim ng France 1863 – Lumagda si Haring Norodom sa Treaty of Protection at naging protectorate ng France ang Cambodia. Ang France ang kumontrol sa ugnayang panlabas ng Cambodia. 1870 – Unti-unting lumawak ang kontrol ng France sa pamahalaan ng Cambodia. Sisowath – humalili kay Norodom at nakipagtulungan sa mga Pranses. Naging bahagi ang Cambodia ng French Indochina. 1953 – Nakamit ng Cambodia ang kasarinlan. Sistema ng pamamahala: Resident Superior – pangunahing kinatawan ng administrasyong kolonyal ng France. Dual system – royal zone at colonial zone. Royal zone – nanatili ang simbolikong awtoridad ng hari. Colonial zone – direktang kontrol ng mga Pranses. Ipinakilala ang wikang Pranses, edukasyong Pranses, at kulturang Pranses. Tugon ng mga Cambodian: Mga lokal na pag-aalsa laban sa pamamahalang Pranses. Lumahok ang ilang elitista at Buddhist clergy sa mga kilusang paglaban. Nagsagawa rin ng pag-aalsa ang mga magsasaka dahil sa pag-angkin ng lupa at pagsasamantala sa likas na yaman. C. Myanmar/Burma sa Ilalim ng Britain 1885 – Naganap ang ikatlong Anglo-Burmese War. January 1, 1886 – Naging opisyal na kolonya ng Britain ang Burma. Inalis ang monarkiya at ipinatapon si Haring Thibaw sa India. Naging bahagi ng British India. 1937 – Naging hiwalay na Crown Colony ang Burma. Patakaran ng British: Direktang pamamahala. Pagbabago sa tradisyonal na istruktura ng pamahalaan. Paghihiwalay ng relihiyon at estado. Sekular na edukasyon. Strategic Hamlet – estratehiyang ginamit upang ihiwalay at kontrolin ang mga komunidad na sumusuporta sa paglaban. Lumitaw ang Anglo-Burmese bilang isang pangkat sa kolonyal na lipunan. Mga tugon ng Burmese: Pag-aalsang Lytton Kilusang humingi ng kasarinlan. Kaugnay ng mga makabayang lider na sina Thakin Kodaw Hmaing at Thakin Ba Maw. Rebelyong Saya San Pinamunuan ni Saya San. Malawakang pag-aalsa ng mga magsasaka. Gumamit ng tradisyonal na sandata laban sa mas makabagong armas ng British. Nabigo ngunit nakatulong sa pag-usbong ng kilusang makabayan. D. Vietnam at French Indochina 1880s – Nakontrol ng France ang Vietnam, Laos, at Cambodia. October 17, 1887 – Itinatag ang French Indochina. Bahagi nito ang: Vietnam Cambodia Laos Civilizing Mission Ginamit ng France bilang katuwiran sa pananakop. Ipinahayag na tungkulin nitong magdala ng modernisasyon at kulturang Kanluranin sa mga sinakop na lupain. Sa aktuwal na kolonyal na sistema, mahalaga sa France ang: produksyon, kita, likas na yaman, at paggamit ng lakas-manggagawa. Representative Colonial Government Pinamahalaan ng mga gobernador na Pranses. Nanatili ang emperador ng dinastiyang Nguyen ngunit limitado ang tunay na kapangyarihan. Divide and Rule Hinati ang rehiyon upang mas madaling kontrolin. Kabilang sa mga pangunahing bahagi ang: Cochinchina Tonkin Annam Cambodia Laos E. Tugon ng mga Vietnamese Agad na nagkaroon ng paglaban sa pamahalaang Pranses. Gumamit ang ilang grupo ng gerilyang pakikidigma. 1885 – Mahahalagang pakikipaglaban sa Annam. Pinamunuan ni Phan Đình Phùng ang isang malaking kilusan. 1895 – Namatay si Phan Đình Phùng at nagtapos ang kanyang rebelyon. Nakipaglaban din ang dinastiyang Nguyen sa France noong Cochinchina Campaign noong 1860s–1870s.