Υπάρχει ο χρόνος;
ΕΡΕΒΟΣ
0:00 / 0:00
Υπάρχει ο χρόνος;
4 648 просмотров · 18 ч назад
ΕΡΕΒΟΣ
1,07 тыс. подписчиков
4 648 просмотров · 18 ч назад
Δεν μπορείς να τον δεις, να τον αγγίξεις ή να τον ζυγίσεις. Κι όμως, το 1971 τέσσερα ατομικά ρολόγια έκαναν τον γύρο του κόσμου με επιβατικές πτήσεις και γύρισαν δείχνοντας άλλη ώρα από τα ρολόγια του εδάφους. Υπάρχει πραγματικά ο χρόνος, ή είναι κάτι που φτιάχνουμε εμείς;
Από τον Ηράκλειτο και τον Παρμενίδη μέχρι τον Αϊνστάιν και την κβαντική βαρύτητα: γιατί τα ρολόγια διαφωνούν, γιατί δεν υπάρχει κοινό «τώρα» στο σύμπαν, από πού έρχεται το βέλος του χρόνου και γιατί σε μια εξίσωση για ολόκληρο το σύμπαν ο χρόνος απλώς λείπει.
Σε αυτό το επεισόδιο:
• Το ποτάμι του Ηράκλειτου και το ακίνητο σύμπαν του Παρμενίδη
• Ο απόλυτος χρόνος του Νεύτωνα και πώς οι σιδηρόδρομοι έφτιαξαν τις ζώνες ώρας
• Μιόνια, Χάφελε και Κίτινγκ, GPS: γιατί το κεφάλι σου γερνάει πιο γρήγορα από τα πόδια σου
• Το «σύμπαν μπλοκ» και η επίμονη ψευδαίσθηση του Αϊνστάιν
• Εντροπία: γιατί θυμάσαι το χθες αλλά όχι το αύριο
• Η εξίσωση Γουίλερ και Ντε Γουίτ, ο χρόνος από τη διεμπλοκή, Μπάρμπουρ και Ροβέλι
Κεφάλαια
0:00 Το ρολόι στον τοίχο
2:26 Ηράκλειτος και Παρμενίδης
5:21 Το ρολόι του Νεύτωνα
8:27 Τα ρολόγια διαφωνούν
13:29 Όλα συμβαίνουν ήδη
16:42 Το βέλος του χρόνου
20:22 Μια εξίσωση χωρίς χρόνο
24:21 Το ποτάμι
Βασικές πηγές
Αυγουστίνος, Εξομολογήσεις ΙΑ΄ · Πλάτων, Τίμαιος 37d · Αριστοτέλης, Φυσικά Δ΄ · I. Newton, Principia (1687) · A. Einstein, «Zur Elektrodynamik bewegter Körper» (1905) · H. Minkowski, «Raum und Zeit» (1908) · D. H. Frisch & J. H. Smith, Am. J. Phys. 31 (1963) · J. C. Hafele & R. E. Keating, Science 177 (1972) · C. W. Chou et al., Science 329 (2010) · T. Bothwell et al., Nature 602 (2022) · R. Clausius (1865) · R. Penrose, The Emperor's New Mind (1989) · B. DeWitt, Phys. Rev. 160 (1967) · D. Page & W. Wootters, Phys. Rev. D 27 (1983) · E. Moreva et al., Phys. Rev. A 89 (2014) · J. Barbour, The End of Time (1999) · C. Rovelli, Η τάξη του χρόνου (2017) · P. Galison, Einstein's Clocks, Poincaré's Maps (2003)
Οι πηγές εικόνας βρίσκονται στο τέλος της περιγραφής.
#Έρεβος #χρόνος #Αϊνστάιν #σχετικότητα #φυσική #επιστήμη #φιλοσοφία #ντοκιμαντέρ