Từ một tế bào đến 86 tỷ neuron: bộ não được xây thế nào

Bạn đang đội trên đầu một siêu máy tính 86 tỷ neuron… và dùng nó để nghĩ tối nay ăn gì. Video này không mổ xẻ bộ não mà xây nó từ một tế bào: mỗi bài toán sinh tồn, thêm một bộ phận. Xem xong, bạn biết từng phần nằm đâu, làm gì, vì sao phải có — rồi chạy thử cả bộ não với bài toán khó nhất loài người. Chương: 0:00 Siêu máy tính trên đầu 0:36 Giai đoạn 1 · Viên gạch đầu tiên 2:14 Giai đoạn 2 · Từ mạng lưới đến cái đầu 4:32 Giai đoạn 3 · Tầng trệt giữ công trình sống 6:18 Giai đoạn 4 · Phòng điều hành 8:49 Giai đoạn 5 · Cảm xúc, trí nhớ và cú lật 11:21 Giai đoạn 6 · Tầng thượng: vỏ não 13:58 Chạy thử · Tối nay ăn gì? Nguồn: • Azevedo và cộng sự (2009), J Comp Neurol — 86 tỷ neuron, ~80% ở tiểu não • Raichle & Gusnard (2002), PNAS — năng lượng của não (~20 watt) • Blakemore, Wolpert & Frith (1998), Nature Neuroscience — vì sao tự cù không thấy nhột • Schmahmann & Sherman (1998), Brain — vai trò nhận thức và cảm xúc của tiểu não • Scoville & Milner (1957) — bệnh nhân H.M. (Henry Molaison) • Maguire và cộng sự (2000), PNAS — hồi hải mã của tài xế taxi London • Damasio và cộng sự (1994), Science — Phineas Gage • Cesario, Johnson & Eisthen (2020), Current Directions in Psychological Science — không có “não bò sát” • Ghi chú: “khuếch tán 1 mét mất ~15 năm” là ước tính bậc độ lớn; “đường tắt” của hạch hạnh nhân và mốc 25 tuổi là cách nói đơn giản hóa. Nhạc nền và hiệu ứng âm thanh: Freesound (CC0). Tối nay trong đầu bạn, bên nào thắng: vùng dưới đồi hay vỏ não trước trán? Bình luận bằng tên bộ phận nhé. 0:00 - Siêu máy tính trên đầu 0:36 - Giai đoạn 1 · Viên gạch đầu tiên 2:14 - Giai đoạn 2 · Từ mạng lưới đến cái đầu 4:32 - Giai đoạn 3 · Tầng trệt giữ công trình sống 6:18 - Giai đoạn 4 · Phòng điều hành 8:49 - Giai đoạn 5 · Cảm xúc, trí nhớ và cú lật 11:21 - Giai đoạn 6 · Tầng thượng: vỏ não 13:58 - Chạy thử · Tối nay ăn gì? #bonao #khoahoc #neuron #tienhoa #giaithich