Fatih Sultan Mehmet'i Kim Öldürdü? 1481'in Son 7 Günü
Kara Vakanüvis
0:00 / 0:00
Fatih Sultan Mehmet'i Kim Öldürdü? 1481'in Son 7 Günü
1 778 просмотров · 6 дн. назад
Kara Vakanüvis
66 подписчиков
1 778 просмотров · 6 дн. назад
Bu videoda Fatih Sultan Mehmet'in 1481'deki son 7 gününü, zehirlenip zehirlenmediğini, hekimi Yakub Paşa'nın Venedik'le pazarlığını ve ölümünün neden saklandığını inceliyoruz.
Fatih Sultan Mehmet'in ölümü (3 Mayıs 1481): Fatih zehirlendi mi, hekimi Yakub Paşa Venedik'le neden pazarlık etmişti, ölüm neden saklandı ve cenazesinin başında üç gün neden tek bir mum yanmadı? 1481'in son 7 gününü ve ardından gelen taht yarışını belgelerle anlatıyoruz.
27 Nisan 1481'de Fatih, hedefini kimseye söylemediği bir sefere çıktı. Daha İstanbul'dan çıkarken hastaydı; ata binemedi, arabayla devam etti. Gebze yolundaki Hünkâr Çayırı'nda başhekim Lârî'nin ilacı, ardından eski başhekim Yakub Paşa'nın şurubu işe yaramadı ve 3 Mayıs Perşembe ikindi vakti öldü. Venedik Onlar Konseyi'nin kayıtlarında sultanı zehirleme planları ve 1471'de Yakub Paşa'nın teklifi duruyordu; Babinger'in zehir tezi, Âşıkpaşazâde'nin dizeleri ve üç şüpheli. Sadrazam Karamânî Mehmed Paşa ölümü sakladı, Cem'e gizli ulak yolladı; ulak yolda yakalandı. Yeniçeriler İstanbul'a geçti, sadrazamı öldürdü, şehri yağmaladı. Baltacılar Kethüdası Kasım'ın arzına göre naaşın üzerinde üç gün üç gece mum yanmadı. Bayezid iki buçuk hafta sonra geldi; Cem Bursa'da sultanlığını ilan etti.
Siz Karamânî Mehmed Paşa'nın yerinde olsanız Fatih'in ölümünü saklar mıydınız, yoksa orduya hemen söyler miydiniz? Yorumlara yazın.
⏱ Bölümler
0:00 Mumsuz oda
1:01 Gizli sefer: 27 Nisan 1481
2:29 Çadırdaki iki hekim
3:32 Zehir dosyası: Venedik, Bayezid, Kayıtbay
5:53 Saklanan ölüm
7:04 Yolda yakalanan ulak
7:38 İstanbul yanıyor: sadrazamın linci
9:00 Üç gün, üç gece: Kasım'ın arzı
10:19 Büyük Kartal öldü
10:47 Fatih zehirlendi mi? Hüküm
11:30 Bayezid İstanbul'da, Fatih türbesinde
12:07 Cem'in mektubu
📚 Kaynaklar
• İ. H. Uzunçarşılı, "Fatih Sultan Mehmed'in Ölümü", Belleten 34/134 (1970), 231–234 (Kasım'ın arzı)
• "Mehmed II" (H. İnalcık), "Karamânî Mehmed Paşa" (Y. Küçükdağ), TDV İslâm Ansiklopedisi
• F. Babinger, Mehmed the Conqueror and His Time (1978) · Ş. Tekindağ'ın ve S. Ünver'in değerlendirmeleri
• E. Afyoncu, "543 senelik muamma: Fatih zehirlendi mi?", Sabah (12.05.2024)
• Âşıkpaşazâde, Tevârîh-i Âl-i Osmân · İdrîs-i Bitlisî · Kıvâmî (TDV üzerinden)
Notlar: Ölüm günü bazı kaynaklarda 4 Mayıs geçer (hicrî gün akşamla başlar); ordugâhın yeri Hünkâr Çayırı (Tekfur Çayırı) — Gebze ile Maltepe arası. Zehirlenme iddiası kanıtlanmamıştır; "sakalımın bir kılı bilse" sözü rivayettir. Roma'daki şenlik anlatısı geç kaynaklıdır.
🎨 Görseller: Gentile Bellini (1480, National Gallery) · Sinan Bey (atf.), Topkapı Sarayı Müzesi · Guillaume Caoursin el yazması, BnF Latin 6067 · Gentile Bellini, San Marco (1496) · Jacopo de' Barbari (1500) · Hartmann Schedel, Nürnberg Kroniği (1493) · Melozzo da Forlì (1477) · Matrakçı Nasuh (1537) · Melchior Lorck (1559) · Hünernâme · Pinturicchio (foto: Sailko, CC BY 3.0). Kamu malı eserler, Wikimedia Commons.
🎵 Müzik: "Crossing the Chasm", "Darkling", "Gloom Horizon", "Heavy Heart", "Hidden Wonders", "Ibn Al-Noor", "Long note One", "Lost Time", "Mountain Emperor", "Mourning Song", "Mystery Bazaar", "Old Road", "Ossuary 6 - Air" Kevin MacLeod (incompetech.com) · CC BY 4.0
🔊 Sesler (Freesound, CC BY): "Bashing on a door-1" jamesburton · "Bodhran irish drum - marching to war" pogmothoin · "Church Bells, Distant, A" InspectorJ · "Crickets, Birds, Summer Ambient" Nikodemus_Christian · "Deep Heavy Breathing 1" vince2323 · "Door falls to floor" CastIronCarousel (3.0) · "Glass breaking" Ruben_Uitenweerde (3.0) · "Ney" xserra · "RoomTone EmptyMall indoors 03" klankbeeld · "Unfold paper - actions" julius_galla (3.0) · "Wind_Howling_NIghttime" Dynamicell (3.0) · "rowing boat" WIM · diğerleri CC0.
🎙 Anlatım: Kara Vakanüvis · Figürler gerçek hareket kaydıyla (CMU Graphics Lab Motion Capture Database) canlandırıldı.
#FatihSultanMehmet #Osmanlı #Tarih