දාස්පෙතියා පැළ කරන්නේ කොහොමද? දින 45න් පොහොට්ටු.දින 60න් මල් කපනවා

දාස් පෙතියා වගාව: සාර්ථක මල් වගාවකට මඟපෙන්වීමක් ​මල් වගාව ලෝකයේ මෙන්ම අප රටේද ඉතා ජනප්‍රිය මෙන්ම ආර්ථික වාසි ලබාගත හැකි කර්මාන්තයකි. මල් අතරින් දාස් පෙතියා (Marigold - Tagetes erecta) යනු උද්‍යාන අලංකරණයට මෙන්ම මල් මාල, පූජා භාණ්ඩ සහ විවිධ සැරසිලි සඳහා දිවයින පුරා දැඩි ඉල්ලුමක් ඇති මල් විශේෂයකි. ඉතා පහසුවෙන් වගා කළ හැකි, අඩු කාලයකදී අස්වැන්න ලබාගත හැකි සහ රෝගවලට ඔරොත්තු දෙන බෝගයක් ලෙස දාස් පෙතියා හැඳින්විය හැක. මෙම ලිපියෙන් දාස් පෙතියා වගාව සාර්ථකව සිදුකරන ආකාරය පිළිබඳව පුළුල් විස්තරයක් සාකච්ඡා කෙරේ. ​1. දාස් පෙතියා මල් වගාවට උචිත දේශගුණය සහ පස ​දාස් පෙතියා වගාව සාර්ථක වීමට සුදුසු පරිසර තත්ත්වයන් සහ පස් සැකැස්ම මූලික වේ. ​දේශගුණය සහ හිරු එළිය: දාස් පෙතියා යනු නිවර්තන සහ උපනිවර්තන කලාපීය ශාකයකි. මේ සඳහා හොඳින් හිරු එළිය ලැබෙන පරිසරයක් අවශ්‍ය වේ. දිනකට අවම වශයෙන් පැය 6ත් 8ත් අතර කාලයක් සෘජු හිරු එළිය ලැබෙන ස්ථානයක වගා කිරීමෙන් මල් හටගැනීම බහුල වේ. අධික වර්ෂාව මල්වලට හානි කළ හැකි බැවින්, ජලය බැසයාම නිසිපරිදි සිදුවන බිම් තෝරාගත යුතුය. ​පස් සැකැස්ම: හොඳින් ජලය බසින, කාබනික ද්‍රව්‍යවලින් පොහොසත් ලෝම පසක් (Loam soil) දාස් පෙතියා වගාවට වඩාත් උචිතය. පසේ pH අගය 6.0ත් 7.5ත් අතර මට්ටමක පැවතීම යෝග්‍ය වේ. අම්ලමය පසෙහි හුණු (Agricultural lime) යෙදීමෙන් පසේ අම්ල ගතිය පාලනය කරගත හැක. ​2. බීජ රෝපණය සහ නഴ്‌සරි කළමනාකරණය ​වගාව ආරම්භ කිරීම සඳහා ප්‍රථමයෙන් නවාතැන්පළක (Nursery) බීජ මඟින් රෝපණ ද්‍රව්‍ය (පැළ) සකස් කරගත යුතුය. ​බීජ තෝරාගැනීම: පිළිගත් ආයතනයකින් තූත්තුකුඩි (Tuticorin), ගෝල්ඩ්ස්මිත් (Goldsmith) හෝ දේශීය උසස් ප්‍රභේදවල තත්වයෙන් උසස් බීජ තෝරාගන්න. ​බීජ තවාන් කිරීම: තවාන් ඇඳන් හෝ බීජ පෙට්ටි (Seed trays) සකස් කර, කොම්පෝස්ට්, වැලි සහ හොඳ පස් සමාන අනුපාතවලින් මිශ්‍ර කර බීජ තවාන් කරන්න. බීජ එකිනෙකට සෙන්ටිමීටර 2ක් පමණ පරතරයෙන් මිලිමීටර 5ක් පමණ ගැඹුරින් සිටුවන්න. ​පැළ රැකබලා ගැනීම: තවානට සැහැල්ලුවෙන් දිනපතා ජලය සපයන්න. බීජ රෝපණය කර දින 5ත් 7ත් අතර කාලයකදී පැළ මතු වේ. පැළ සෙන්ටිමීටර 10ත් 15ත් අතර උසකට (සති 3ත් 4ත් අතර කාලයකදී) වැඩුණු පසු ප්‍රධාන වගා බිමට හෝ බඳුන්වලට මාරු කිරීමට සූදානම් වේ. ​3. බිම් සකස් කිරීම සහ පැළ සිටුවීම ​ප්‍රධාන බිම් සකස් කිරීමේදී පස හොඳින් බුරුල් කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ​බිම් සකස් කිරීම: කුඹුරු හෝ ගෙවතු බිම අඟල් 8-10ක් පමණ ගැඹුරට සීදී ගල්කැට සහ වල් පැළෑටි ඉවත් කරගන්න. පසේ සරු භාවය වැඩි කිරීම සඳහා හොඳින් කුණු වූ ගොම පොහොර හෝ කොම්පෝස්ට් හෙක්ටයාරයකට ටොන් 10ක් පමණ (ගෙවත්තක් නම් වර්ග අඩියකට කිලෝ 1ක් පමණ) යොදා පස සමඟ හොඳින් මිශ්‍ර කරන්න. ​පැළ සිටුවීම: පේළි අතර පරතරය සෙන්ටිමීටර 45ක් (අඟල් 18) සහ පේළියේ පැළ අතර පරතරය සෙන්ටිමීටර 30ක් (අඟල් 12) වන පරිදි සිටුවන්න. උස් මල් පාත්ති (Raised beds) සකස් කිරීමෙන් අධික වැසි කාලවලදී ජලය එක්වීමෙන් සිදුවන මුල් කුණුවීම වළක්වා ගත හැක. ​4. වගා කළමනාකරණය (ජලය, වල් පැළ සහ පෝෂණය) ​ජල කළමනාකරණය: පැළ සිටුවූ මුල් අවධියේදී දිනපතා ජලය සැපයීම වැදගත්ය. ශාකය වැඩුන පසු පාංශු තෙතමනය මත පදනම්ව දින 2කට හෝ 3කට වතාවක් ජලය ලබාදෙන්න. අධික ලෙස ජලය එකතු වීමෙන් මුල් පද්ධතියට හානි විය හැක. ​වල් මර්දනය: වගාවේ මුල් සති 4-5 තුළ වල් පැළෑටි මඟින් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ උරා ගැනීම වැළැක්වීම සඳහා බිම නිතර කල්පනාකාරීව වල් නෙළා පිරිසිදු කර තබා ගත යුතුය. ​පොහොර යෙදීම: මල් වගාවක මල් හටගැනීම වැඩි කර ගැනීමට නයිට්‍රජන්, පොස්පරස් සහ පොටෑසියම් (NPK) සංයුතිය නිසි පරිදි ලැබිය යුතුය. පැළ සිටුවා සති 2කට පසු යූරියා ස්වල්පයක් හෝ දියර පොහොර යෙදිය හැක. මල් ලියලන අවස්ථාවේදී පොටෑසියම් බහුල පොහොර යෙදීමෙන් මල්වල ප්‍රමාණය, වර්ණය සහ කල්පැවැත්ම වැඩි කරගත හැක. ​5. අංකුර කප්පාදුව (Pinching) සහ එහි වැදගත්කම ​දාස් පෙතියා වගාවෙන් උපරිම මල් අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමට කළ යුතුම ක්‍රියාවලියකි අංකුර කප්පාදුව (Pinching). ​මෙම ක්‍රමයේදී ප්‍රධාන කඳේ මුදුනත (අග්‍රස්ථ අංකුරය) සෙන්ටිමීටර 2ක් පමණ දුරින් කපා ඉවත් කරනු ලැබේ. ​පැළ සිටුවා සති 3ත් 4ත් අතර කාලයේදී (ශාකය අඟල් 6-8ක් පමණ උසැති විට) මෙය සිදුකළ යුතුය. ​මෙලෙස මුදුන කප්පාදු කිරීමෙන් ප්‍රධාන කඳේ වර්ධනය නතර වී, පැති අංකුර විශාල ලෙස වර්ධනය වීම ආරම්භ වේ. ​ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තනි මලක් දරන ශාකයක් වෙනුවට අතු බහුල, පඳුරක් ලෙස වැඩෙන, මල් ගණනාවකින් හෙබි ආකර්ෂණීය දාස් පෙතියා ශාකයක් ලබාගත හැක. ​6. රෝග සහ පළිබෝධ පාලනය ​දාස් පෙතියා ශාකවලට විවිධ කෘමීන් සහ දිලීර රෝග බලපෑම් කළ හැක. ​පළිබෝධකයින්: ​සුදු මැස්සා (Whiteflies) සහ ඒෆිඩ්ස් (Aphids): මේවා ශාක පත්‍රවල යුෂ උරා බීම නිසා පත්‍ර හැකිලී යයි. නිසි කෘමිනාශකයක් හෝ නීම් තෙල් (Neem oil) ද්‍රාවණයක් ඉසීමෙන් මේවා පාලනය කළ හැක. ​කොළ කුරුමිණියන් (Leaf miners): පත්‍ර මත සුදු පැහැති රේඛා ලෙස ලකුණු තබන මෙම කෘමීන් පාලනයට හානියට පත් පත්‍ර කඩා ඉවත් කිරීම වැදගත්ය. ​දිලීර රෝග: ​කුඩු පුස් (Powdery Mildew): පත්‍ර මතුපිට සුදු පැහැති කුඩු වැනි ස්ථරයක් ඇති වේ. දිලීරනාශකයක් භාවිතයෙන් මෙය මර්දනය කළ හැක. ​මුල් කුණුවීම (Root Rot): අධික තෙතමනය නිසා හටගනී. ජලය බැසයාම ක්‍රමවත් කිරීමෙන් මෙය වළක්වාගත හැක. ​7. අස්වනු නෙළීම සහ අලෙවිය ​අස්වනු නෙළන කාලය: සාමාන්‍යයෙන් බීජ සිටුවා දින 60ත් 75ත් අතර කාලයකදී දාස් පෙතියා මල් අස්වනු නෙළීමට සූදානම් වේ. මල් සම්පූර්ණයෙන්ම පිපීමට ප්‍රථම, එනම් මල් කැකුළු තරමක් විවෘත වී ඇති අවස්ථාවේදී උදෑසන හෝ සවස මල් කපා ගැනීම සුදුසුය. ​කපාගැනීමේ ක්‍රමය: මල් කඳ සමඟ අඟල් 1-2ක පමණ කොටසක් ඉතිරි වන සේ මල් කතුරකින් හෝ තියුණු පිහියකින් කපාගන්න. ​අලෙවිය: කපාගත් මල් කූඩවල හෝ ප්ලාස්ටික් බෑගවල අසුරා වෙළඳපොළට යැවිය හැක. උත්සව සමයන්හිදී (අලුත් අවුරුදු, වෙසක් ආදී කාලවල) දාස් පෙතියා මල් සඳහා ඉතා ඉහළ මිලක් සහ ඉල්ලුමක් පවතී. ​දාස් පෙතියා වගාවකි