Հարավային Ադրբեջան․ իրականություն՞, թե պայթյունավտանգ պլան

Բարև, ես՝ Սուրեն Պետրոսյանս, այս տեսանյութում փորձում եմ պատասխանել հարցին․ ովքե՞ր են իրականում Հայաստանի հարևանները։ Քարտեզին մենք տեսնում ենք միայն պետական սահմաններ՝ Վրաստան, Թուրքիա, Իրան, Ադրբեջան։ Բայց եթե նայենք էթնոգրաֆիկ քարտեզին, ապա կբացվի լրիվ այլ իրականություն․ Հայաստանը գրեթե ամբողջովին շրջապատված է մեկ էթնոսով՝ ադրբեջանցիներով։ Սկսած Մառնեուլուց մինչև Թավրիզ, մինչև Իգդիր — ամենուր կան մեծամասամբ ադրբեջանցիներով բնակեցված տարածքներ։ Ես պատմում եմ, թե ինչպես XI դարից սկսած սելջուկները, հետո մոնղոլները, հետո ղիզիլբաշները փոխեցին տարածաշրջանի դեմոգրաֆիան։ Ինչպե՛ս հին հայկական ու պարսկական քաղաքները կործանվեցին, ինչպես նրանց տեղը զբաղեցրին թուրքալեզու քոչվորները։ Ամենաթեժ կետը՝ Թավրիզը, Արաքսի այն կողմում։ Միլիոնավոր ադրբեջանցիների մշակութային կենտրոնը, որն այսօր կարող է դառնալ նաև մեծ քաղաքական խաղի առանցք։ Տեսանյութում ես ցույց եմ տալիս, թե ինչպես «Հյուսիսային» և «Հարավային» Ադրբեջանը, Թուրքիան ու Բաքուն կարող են վերածվել մեկ ընդհանուր նախագծի։ Եվ այդ նախագիծը վտանգ է ներկայացնում ոչ միայն Իրանին, այլև Հայաստանին։ Իմ ուղերձը պարզ է․ մենք՝ հայերս, իրավունք չունենք անտեսելու այս գործընթացները։ Մենք պարտավոր ենք հասկանալ պատմության դասերը և պատրաստ լինել ցանկացած սցենարի։