ทุรคามหิษาสุรมรรทินี (สงวนลิขสิทธิ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม)

จากการศึกษาความเป็นมาคติความเชื่อ และบทบาทเรื่องราวประติมากรรม ทุรคามหิษาสุรมรรทินี ในปราสาทเมืองแขกอำเภอสูงเนินจังหวัดนครราชสีมา พบว่าเป็นความเชื่อที่เกี่ยวเนื่องกับพระอุมาหรือนางปารวตี ซึ่งเป็นเทวีที่สำคัญในศาสนาพราหมณ์ฮินดูเป็นตัวแทนปรากฏการณ์ธรรมชาติมีหน้าที่สร้างสรรค์และทำลาย พระแม่ทุรคาเป็นพระนามที่ใช้เรียกเทวีในตอนปราบอสูรชื่อมหิงษาสูร เป็นรูปเคารพเทวสตรี ปรากฏรูปเทวีร่วมกับมหิงษาสูร จากคติการบูชาพระแม่ทุรคาในฐานะเทวีแห่งชัยชนะ และเป็นที่ยอมรับว่าพระนางมีความสามารถในด้านการรบและชัยชนะ ผู้วิจัย นายกีรติญา ธุลี ได้ศึกษาประติมากรรมรูปเคารพดังกล่าว เพื่อสร้างสรรค์เป็นนาตยานิพนธ์การแสดงพื้นบ้านอีสานชุด ทุรคามหิษาสุรมรรทินี