PRINSJESDAG 2026: ZORGEN over BEGROTING en BOERENPROTESTEN tegen STIKSTOFBELEID | Pauw & De Wit

De derde dinsdag van september staat traditiegetrouw in het teken van Prinsjesdag. De Gouden Koets rijdt door Den Haag, de koning spreekt de Troonrede uit en het kabinet presenteert de plannen voor het komende politieke jaar. Maar achter de tradities en ceremonie is er dit jaar volop politieke spanning. De uitgelekte begroting zorgt voor discussie over onder meer de zorg, sociale zekerheid en de koopkracht, terwijl boeren zich voorbereiden op nieuwe boerenprotesten tegen het stikstofbeleid. In deze uitzending blikken Jeroen Pauw, politiek verslaggever Elodie Verweij, SP-fractievoorzitter Jimmy Dijk, 50PLUS-fractievoorzitter Jan Struijs en Bart Belser van Agractie Nederland vooruit op Prinsjesdag. Wat staat ons te wachten in de Troonrede? Hoeveel ruimte heeft de oppositie om de begroting nog bij te sturen? En hoe groot is de kans dat de aangekondigde boerenprotesten opnieuw voor grote verkeersproblemen en politieke druk zorgen? Elodie Verweij legt uit dat de Troonrede door het kabinet wordt voorbereid en dat de politieke situatie bijzonder is, omdat het kabinet op een minderheid steunt. Volgens haar hoeft de koning daarom niet simpelweg een lange opsomming van afzonderlijke beleidsmaatregelen voor te lezen. De verwachting is dat de Troonrede vooral een visie en ambities voor de toekomst van Nederland bevat. Ook zou het kabinet opnieuw een hand naar de oppositie kunnen uitsteken en samenwerking kunnen benadrukken. Voor Jimmy Dijk is vooral de vraag belangrijk welke keuzes het kabinet maakt voor boeren, de zorg en de sociale zekerheid. Hij zegt juist op zoek te zijn naar concrete vooruitgang voor mensen die werken, zorg nodig hebben of afhankelijk zijn van sociale voorzieningen. Dijk vindt dat de oppositie, die gezamenlijk een meerderheid vormt, haar positie moet gebruiken om kabinetsplannen die volgens hem leiden tot achteruitgang tegen te houden. Hij noemt daarbij onder meer de bezuinigingen op de zorg en sociale zekerheid en de manier waarop de uitgaven voor defensie volgens hem door werkende mensen worden betaald. Ook de onderlinge samenwerking tussen oppositiepartijen komt uitgebreid aan bod. Dijk vertelt dat hij met verschillende partijen contact heeft en dat er op bepaalde onderwerpen al eerder gezamenlijke standpunten zijn geweest. Zijn inzet is dat partijen niet alleen proberen de achteruitgang te beperken, maar gezamenlijk zoeken naar maatregelen die daadwerkelijk verbetering opleveren. Jan Struijs van 50PLUS kijkt eveneens kritisch naar de plannen. Voor hem draait het niet alleen om cijfers en tabellen, maar ook om de menselijke gevolgen van politieke keuzes. Hij pleit ervoor om het volledige financiële plaatje te bekijken en benadrukt het belang van samenwerking en het bouwen van bruggen tussen politieke partijen. Volgens Struijs moeten politici zich afvragen of ze het land daadwerkelijk verder willen helpen of vooral de verschillen tussen elkaar willen vergroten. In de uitzending gaat het daarnaast uitgebreid over internationale veiligheid, defensie en de oorlog in Oekraïne. Jimmy Dijk benadrukt dat hij steun aan Oekraïne belangrijk vindt, maar tegelijkertijd vindt dat er nadrukkelijker moet worden gewerkt aan een pad richting vrede. Hij pleit voor diplomatieke initiatieven vanuit Nederland en Europa en noemt ook landen buiten Europa die volgens hem een rol kunnen spelen bij vredesonderhandelingen. Jan Struijs legt daar een ander accent: volgens hem is steun aan Oekraïne noodzakelijk om de Europese vrijheid en veiligheid te verdedigen. Ook stille diplomatie en Europese samenwerking zijn volgens hem belangrijk. Daarnaast wordt vooruitgekeken naar de boerenprotesten rond Prinsjesdag. Bart Belser van Agractie Nederland vertelt dat boeren volgens hem onvoldoende perspectief zien in het stikstofbeleid van het kabinet. Hij stelt dat eerdere acties relatief vriendelijk van karakter waren, maar dat de onvrede groter wordt wanneer boeren het gevoel hebben dat hun toekomst op het spel staat. De aangekondigde acties moeten volgens hem een duidelijker signaal afgeven. De vraag is ook hoeveel steun de boeren nog krijgen vanuit de samenleving. Belser stelt dat veel mensen het stikstofbeleid zat zijn, terwijl ze niet noodzakelijk genoeg hebben van de boeren zelf. Elodie Verweij plaatst daar kanttekeningen bij en wijst erop dat de politieke en maatschappelijke sfeer rond de boerenprotesten anders is dan enkele jaren geleden. De onzekerheid onder boeren blijft volgens de aanwezigen echter een belangrijk probleem. AAN TAFEL Jimmy Dijk (fractievoorzitter SP) Jan Struijs (fractievoorzitter 50PLUS) Bart Belser (bestuurslid en woordvoerder Agractie Nederland) Elodie Verweij (politiek verslaggever AD) Volg ons op Instagram:   / pauwendewit   Volg ons op Facebook:   / pauwendewit   Volg ons op X: https://x.com/pauwendewit #pauwendewit