Tekfirin Siyaseti: Kimin Müslüman Olduğuna Kim Karar Veriyor? | Prof. Dr. Ayhan TEKİNEŞ
Ayhan TEKİNEŞ
0:00 / 0:00
Tekfirin Siyaseti: Kimin Müslüman Olduğuna Kim Karar Veriyor? | Prof. Dr. Ayhan TEKİNEŞ
17 607 просмотров · 17 ч назад
Ayhan TEKİNEŞ
46,8 тыс. подписчиков
17 607 просмотров · 17 ч назад
#tarihselcilik #makasid #modernist
Mehmet Görmez "her şer'î olan meşru değildir" dedi. Ardından gelen tepki eleştiri değildi — tekfirdi. Söylenen şu: Bu söz elfâz-ı küfürdür, Ehl-i sünnet bir yana, dinin içinde bile yeri yoktur.
Bu videoda önce şunu soruyorum: Bu kadar hızlı, bu kadar toplu bir dışlama nasıl mümkün oluyor?
Cevap kavramlarda değil, siyasette. Düşmanlık üretmek başlı başına politik bir eylemdir. Bir siyasi parti kurmanız gerekmez; "şunlar benim düşmanım" demeniz yeter. Tekfir söylemi bu yüzden tarih boyunca hep politik olmuştur.
İkinci mesele daha ağır: Bugün tekfir edilen isim, dün bu dilin kurucularından biriydi. Diyanet teşkilatı hutbelerle, raporlarla, vaazlarla kitleleri fırka-i dâlle ilan ederken başındaki isim Mehmet Görmez'di. Şimdi aynı dil kendi içine dönmüş durumda.
Ama "yaptığı başına geldi" demek yetmez ve doğru da değil. Çünkü tekfir, hedefi kim olursa olsun yanlıştır.
Videoda Görmez'in sözünü de savunmuyorum, mazur da göstermiyorum: Bir önceki videoda bunun kavram karışıklığından doğan bir hata olduğunu anlatmıştım. Burada ilave ediyorum — söylediği şey aslında klasik makâsıd eksenli yorumun bir yansıması. Makâsıd içtihadı Cüveynî'den Gazâlî'ye, Şâtıbî'den Izz b. Abdisselam'a kadar kabul görmüş bir içtihat türü. Bir metodu eleştirebilirsiniz, sınırını çizebilirsiniz. Ama metot tercihi üzerinden insan tekfir edilmez.
Son bölümde tekfirin nereye vardığını konuşuyoruz. Hâricîlik tekfirle başladı; Hz. Ali'yi tekfir ettiler. Hz. Ali onları tekfir etmedi, "kardeşlerimizdir, içtihatlarında hata ettiler" dedi. Hâricîler ise sonunda birbirlerini tekfir ederek onlarca fırkaya bölündü.
Tekfir silahı kısa vadede menfaat sağlar. Uzun vadede size döner.
Videoda ele aldıklarım:
"Her şer'î olan meşru değildir" sözü ne anlama geliyor, makâsıd içtihadıyla ilişkisi ne?
Tekfir neden her zaman politik bir eylemdir?
Diyanet'in düşmanlaştırma dilindeki rolü ve bu dilin bugün kendi kurucusuna dönmesi
Dün birlikte hareket eden isimler neden bugün birbirini tekfir ediyor? Makam meselesi
Bediüzzaman'ın 1910'da tarikatlardan istediği dört şey: ihlâs, nefis muhasebesi, zühd, muhabbet
Mevlânâ Hâlid el-Bağdâdî'nin halifelerine tembihi: Siyasetin kapısına gitmeyin
İbn Rüşd'ün ilkesi: Lâ tekfîra bi't-te'vîl — yorumu olan tekfir edilmez
"Ey kâfir diyenin sözü ikisinden birine döner" hadisi
Hz. Ali'nin Hâricîlere tavrı ve tekfirin kendi içine dönmesi
Bu video kimseyi savunmak için çekilmedi. Görmez'in politik duruşunu eleştirebilirsiniz — ben de eleştiriyorum. Ama fikir beyan ettiği için birini dinden çıkarmak apayrı bir şeydir.
Kavramsal analizi yaptığım önceki video: [ • Sahte Bir Kavga: Görmez, Akgündüz ve Meşru... ]
#EtikPolitik #tekfir #MehmetGörmez #Diyanet #makasıd #usulüfıkıh #Bediüzzaman #harici
Bölümler (timeline)
0:00 Görmez ne dedi, karşılık ne oldu?
0:48 "Elfâz-ı küfür" ithamı ve Pakistan–Mısır örnekleri
1:14 Rejimin iki ayağı: gelenekselci ve modernist
1:40 Dışlama neden politiktir?
2:45 Düşmanlaştırma üzerine kurulu bir dil
3:37 Diyanet'in bu dildeki rolü
3:53 Aynı dil şimdi kendi içine döndü
4:47 Dost–düşman ayrımı ve politik dil
6:32 Bu dili kuran isim kimdi?
7:22 "Kardeşini ayıplayan" hadisi ve sıhhat durumu
8:04 Ebubekir Sifil'in tweet'i: tekfiri onaylamak
8:57 Görmez'in sözü aslında ne? Makâsıd ekseni
9:24 Küllî kaideler, Mecelle ve tikel nas
10:46 Makâsıd içtihadı: Cüveynî'den Şâtıbî'ye
11:32 Metot eleştirilir, insan tekfir edilmez
12:36 Modern metodolojilerden kaçılabilir mi?
15:27 Bediüzzaman'ın tarikatlardan dört isteği
17:00 Mevlânâ Hâlid: Siyasetin kapısına gitmeyin
18:04 Dün beraberdiler, bugün neden tekfir ediyorlar?
19:34 Cemaatler bundan uzak mı? Akgündüz örneği
21:55 Müspet hareket ve "lâ tekfîra bi't-te'vîl"
22:18 "Ey kâfir" hadisi: söz kime döner?
23:54 Hâricîlik: tekfirle başlayan hareket
24:43 Hz. Ali'nin tavrı: "Kardeşlerimizdir"
26:16 Hâricîler sonunda birbirini tekfir etti
26:51 Tekfir silahı size döner
#EtikPolitik #tekfir #MehmetGörmez #dinîotorite #meşruiyet #usulüfıkıh #fıkıh
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın:
/ @ayhantekines
#din #etikpolitik #ayhantekines