पुण्यातील 1200 वर्षे जुने पाताळेश्वर लेणी मंदिर | Pataleshwar Temple Pune | Pune Heritage

Pataleshwar Cave Temple Pune | पाताळेश्वर लेणी पुणे हे पुण्याच्या मध्यवर्ती भागात, शिवाजीनगर येथे असलेले एक प्राचीन आणि ऐतिहासिक शिवालय आहे. शहराच्या गजबजाटात असूनही पाताळेश्वर लेण्याचा परिसर अतिशय शांत आणि नयनरम्य आहे. या Pune Travel Vlog मध्ये आपण पाताळेश्वर मंदिराचा इतिहास, प्राचीन rock-cut architecture, Circular Nandi Mandap, शिवलिंग, गणपती मंदिर, पार्वती मातेचे मंदिर, दगडी खांब, कोरीव काम आणि मंदिराचा सुंदर परिसर पाहणार आहोत. पाताळेश्वर लेणी राष्ट्रकूट काळातील प्राचीन स्थापत्यकलेचे सुंदर उदाहरण आहे. एका मोठ्या खडकात खोदून तयार करण्यात आलेल्या या लेण्याची रचना आणि दगडी शिल्पकला खरोखरच पाहण्यासारखी आहे. 🎬 Video Chapters 00:00 Introduction | पाताळेश्वर लेणी पुणे 00:35 पाताळेश्वर मंदिराची सुरुवात 01:15 मंदिराचा परिसर आणि नंदीमंडप 02:10 Circular Nandi Mandap 03:00 पाताळेश्वर लेण्यामध्ये प्रवेश 03:45 मुख्य शिव मंदिर आणि शिवलिंग 04:30 गणपती आणि पार्वती मंदिर 05:10 प्राचीन दगडी खांब आणि कोरीव काम 05:50 लेण्यातील अपूर्ण भाग आणि शिल्पे 06:25 पाण्याच्या टाक्या आणि मंदिर परिसर 06:55 पाताळेश्वर लेण्याचा सुंदर View 07:15 Final View & Conclusion 🛕 About Pataleshwar Cave Temple पाताळेश्वर हे पुणे शहरातील शिवाजीनगर भागात असलेले प्राचीन शिवालय आहे. हे मंदिर एका मोठ्या खडकात खोदून तयार करण्यात आले असून त्याची रचना राष्ट्रकूट काळातील लेण्यांच्या स्थापत्यपरंपरेशी संबंधित आहे. लेण्याच्या मध्यभागी असलेला Circular Nandi Mandap हे या मंदिराचे प्रमुख आकर्षण आहे. मोठ्या दगडी छताला दगडी खांबांचा आधार देण्यात आला आहे. लेण्यात प्रवेश केल्यानंतर चौकोनी दगडी खांबांच्या रांगा, सभामंडप आणि तीन गर्भगृहे पाहायला मिळतात. मधल्या गर्भगृहात भगवान शिवाचे शिवलिंग असून बाजूच्या गर्भगृहांमध्ये श्री गणेश आणि पार्वती मातेच्या मूर्ती आहेत. लेण्यातील काही भाग अपूर्ण अवस्थेत असल्यामुळे प्राचीन काळात दगडामध्ये लेणी कशा पद्धतीने खोदल्या जात असतील याची कल्पना येते. काळाच्या ओघात काही प्राचीन शिल्पे झिजलेली दिसतात. मंदिराच्या परिसरात दगडात खोदलेल्या पाण्याच्या टाक्या, नंदीमूर्ती आणि इतर प्राचीन रचना पाहायला मिळतात. 📍 Location: Pataleshwar Temple, Shivajinagar, Pune, Maharashtra 🙏 व्हिडिओ आवडला असेल तर Like 👍 करा, Comment 💬 करा, Share ↗️ करा आणि Channel ला Subscribe 🔔 नक्की करा! पुण्यातील प्राचीन मंदिरे, ऐतिहासिक ठिकाणे, पर्यटनस्थळे आणि महाराष्ट्रातील सुंदर ठिकाणांचे Travel Vlogs पाहण्यासाठी Channel Subscribe करा. Pataleshwar Cave Temple Pune, Pataleshwar Temple Pune, Pataleshwar Caves, Pataleshwar Pune, Pune Tourism, Pune Travel Vlog, Pune Heritage, Ancient Temple Pune, Rock Cut Temple Pune, Shivajinagar Pune, Maharashtra Tourism, Pune Historical Places, पाताळेश्वर लेणी, पाताळेश्वर मंदिर, पुणे दर्शन, पुणे पर्यटन, पुणे प्राचीन मंदिरे #Pataleshwar #PataleshwarTemple #PataleshwarCaves #Pune #PuneTourism #PuneTravelVlog #PuneHeritage #MaharashtraTourism #AncientTemple #RockCutTemple #पाताळेश्वर #पाताळेश्वरलेणी #पुणे #पुणेदर्शन Pataleshwar Cave Temple, Pune | A Journey into Pune's Ancient History Located in the heart of Pune near Jangli Maharaj Road, Pataleshwar Cave Temple is a remarkable example of ancient rock-cut architecture and an important part of Pune's historical heritage. Despite being surrounded by the busy city, the temple परिसर offers a peaceful and beautiful atmosphere. Pataleshwar is believed to have been carved out of a single massive rock during the Rashtrakuta period around the 8th century. The spacious courtyard features a unique circular Nandi Mandap with a massive circular stone roof supported by stone pillars. As we enter the cave, we can see rows of square stone pillars, a large assembly hall and three sanctums. The central sanctum houses a Shiva Lingam, while Lord Ganesha and Goddess Parvati are installed in the sanctums on either side. The beautifully carved pillars, ceiling, stone flooring and remaining sculptures give us a glimpse into the extraordinary craftsmanship of the period. Some portions of the cave remain unfinished, giving us an idea of how ancient craftsmen may have carved these magnificent structures directly into the rock. Several sculptures have been damaged or weathered over time, while an ancient inscription can also be seen on the outer wall. The temple परिसर also has ancient water tanks, Nandi sculptures and other rock-cut structures. From the upper section of the परिसर, you can enjoy a beautiful view of the entire cave complex. In this vlog, we explore Pataleshwar Cave Temple, its fascinating history, ancient rock-cut architecture, Nandi Mandap, sanctums, sculptures and the peaceful surroundings of this historic place in Pune. 📍 Location: Pataleshwar Temple, Shivajinagar, Pune, Maharashtra 🙏 If you enjoyed the video, please Like, Comment, Share and Subscribe to the channel! #Pataleshwar #PataleshwarTemple #Pune #PuneTourism #PuneTravel #PuneHeritage #MaharashtraTourism #AncientTemples #CaveTemple #RockCutTemple