Адамдар Қашаннан Бастап Өтірік Айта Бастады?

Бүгін сен кем дегенде бір рет өтірік айттың ғой. Әдейі емес, жаман ниетпен де емес. Мүмкін, «бәрі жақсы» дедің, шындығында жақсы болмаса да. Ұзақ уақыт бойы өтіріктің таза мәдени жаңалық деп есептейтін — қоғаммен, ережелермен бірге пайда болған дейтін. Бірақ ғалымдар табиғатты мұқият зерттеген сайын, алдау адамнан да, оның ережелерінен де әлдеқайда көне екені анықталды. Приматолог Франс де Валь шимпанзенің ауырсынуын жасырғанын байқады. Психолог Роберт Триверс ең тиімді өтірікші — алдымен өзін-өзі алдай білетін адам дегенді дәлелдеді. Ал Торонто университетінің ғалымы Кан Ли, ерте өтірік айта бастаған балалардың дамыған ойлау қабілетін көрсететінін тапты. Бұл бейнеде — өтіріктің тілден де, адамнан да бұрын пайда болғаны, шыншылдық пен алдаудың бір ғана ми механизмінен шыққаны, әрі сен неге бейтаныс адамға жеңіл, ал жақын досыңа қиын өтірік айтатының туралы әңгіме. Дереккөз: Франс де Валь, Ричард Бирн және Эндрю Уайтен, Роберт Триверс, Кан Ли, Белла ДеПауло, Никола Клейтон, Дэн Ариели зерттеулері. #ежелгітарих #психология #эволюция #антропология #қазақшабілім