Ο θάνατος του Οδυσσέα. Από το αρχαιοελληνικό έπος στο νεοελληνικό θέατρο – Γιόλα Αργυροπούλου

Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ παρουσιάζουν την διάλεξη "Ο ΘΑΝΑΤΟΣ του ΟΔΥΣΣΕΑ. Από το αρχαιοελληνικό έπος στο νεοελληνικό θέατρο". Ομιλήτρια: ΓΙΟΛΑ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, Καθηγήτρια Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Διοργάνωση διαλέξεως Σύλλογος Λόγου - Μουσικής - Τέχνης "ΛΙΝΟΣ" --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΜΙΛΙΑΣ Θέμα της ομιλίας είναι ο θάνατος του ομηρικού Οδυσσέα. Στην ραψωδία λ της «Ὀδυσσείας» υπάρχει μια προφητεία του μάντη Τειρεσία, σύμφωνα με την οποία ο θάνατος του ήρωα θα προέλθει "ἐξ ἁλός", ενώ από το έπος «Τηλεγόνεια», που αποτελεί συνέχεια της ομηρικής «Ὀδυσσείας» και αποδίδεται στον Ευγάμμωνα τον Κυρηναίο, πληροφορούμεθα πως ο Οδυσσέας θανατώθηκε από τον γιο του Τηλέγονο, γιο του από την Κίρκη, με ένα δόρυ που η αιχμή του απέληγε σε αγκάθι ψαριού. Την ίδια πληροφορία πραγματεύονται μεταξύ άλλων ο Πρόκλος στην «Χρηστομάθεια», ο Σχολιαστής του Ομήρου Ευστάθιος, ο Σοφοκλής στο δράμα του «Ὀδυσσεὺς ἀκανθόπληξ», ο Δίκτης ο Κρητικός στο χρονικό «Ἐφημερὶς τοῦ Τρωικοῦ Πολέμου», ο γραμματικός Σέρβιος στον σχολιασμό του 44ου στίχου του 2ου βιβλίου της «Αἰνειάδος» και οι Λατίνοι Ποιητές Οράτιος και Οβίδιος. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα απόσπασμα από το απολεσθέν δράμα του Αισχύλου «Ψυχαγωγοί», όπου ο τραγικός ποιητής, θέλοντας να αποφύγει το θέμα της πατροκτονίας, αναφέρεται σε κάποια άλλη προφητεία του Τειρεσία, κατά την οποία ο θάνατος του Οδυσσέα θα προέλθει από το αγκάθι κάποιου ψαριού που θα βρίσκεται μέσα στην κουτσουλιά ενός ερωδιού που κάποτε θα πετάξει πάνω από το κεφάλι του. Σύμφωνα με τον κορυφαίο Ιταλό ποιητή Δάντη, ο οποίος στην «Κόλαση» της «Θείας Κωμωδίας» του θεωρεί τον Οδυσσέα ως παράδειγμα προς αποφυγήν, αφού βαρύνεται για την καταστροφή της Τροίας, ο ομηρικός ήρωας ξανάφυγε από την Ιθάκη, πέρασε το Γιβραλτάρ, ίδρυσε τη Λισσαβόνα και πνίγηκε στον Ωκεανό από ανεμοσίφουνα. Αξιοσημείωτη είναι και η αναφορά του Νίκου Καζαντζάκη στο θάνατο του Οδυσσέα. Στο τιτάνιο έργο του «Οδύσσεια» διαβάζουμε πως ο ομηρικός ήρωας πέθανε πάνω σ’ ένα παγόβουνο, που βρέθηκε μπροστά στο καράβι του, καθώς αρμένιζε για τον Νότιο Πόλο. Τέλος, η συγγραφέας Μαργαρίτα Λυμπεράκη έγραψε το θεατρικό έργο «Το μυστικό κρεβάτι», με θέμα τον θάνατο του Οδυσσέα, ακολουθώντας πιστά και το ομηρικό κείμενο αλλά και την διήγηση του Ευγάμμωνος του Κυρηναίου στην «Τηλεγόνεια»… Γιόλα Αργυροπούλου - Παπαδοπούλου Καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΜΙΛΗΤΡΙΑΣ Βιογραφικό σημείωμα κας Γιόλας Αργυροπούλου Παπαδοπούλου: https://drive.google.com/file/d/1XVUK... --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ ευχαριστούν θερμά για την συνεργασία την κα Γιόλα Αργυροπούλου - Παπαδοπούλου, τον Σύλλογο Λόγου - Μουσικής - Τέχνης "ΛΙΝΟΣ" και την πρόεδρο αυτού κα Όλγα Κανελλοπούλου - Ντινοδήμου. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Μπορείτε να παρακολουθήσετε όλες τις ομιλίες του Συλλόγου "ΛΙΝΟΣ", που έχουν καταγραφεί από τις Φρυκτωρίες, στον σύνδεσμο:    • Ομιλίες Συλλόγου "Λίνος"   Μπορείτε επίσης να παρακολουθήσετε όλες τις ομιλίες της κας Γιόλας Αργυροπούλου, που έχουν καταγραφεί από τις Φρυκτωρίες, στον σύνδεσμο:    • Γιόλα Αργυροπούλου Παπαδοπούλου – Ομιλίες   --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Για οποιαδήποτε πληροφορία ή καταγγελία, παρακαλούμε, ενημερώστε μας στην κεντρική ιστοσελίδα: http://www.fryktories.net ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------