മണൽക്കൂനയിൽ നിന്നൊരു മഹാശാസ്ത്രം I Dipak Dhar I Shabu Prasad

A handful of sand… a tiny disturbance… and suddenly, it can trigger a large avalanche. How can something so simple reveal profound principles of science? This is where the remarkable work of Indian physicist Prof. Deepak Dhar becomes fascinating. As grains are slowly added to a sandpile, the system can reach a critical state where a tiny change may trigger an avalanche of very different sizes. This phenomenon, known as Self-Organized Criticality, has become an important idea in the study of complex systems. Prof. Deepak Dhar made major contributions through his work on the Abelian Sandpile Model, providing exact mathematical results that helped deepen our understanding of these seemingly unpredictable systems. The fascinating part is that the same kind of burst-like behaviour can appear in much larger and more complex natural systems, including earthquakes and avalanches. In recognition of his outstanding contributions to statistical physics, Prof. Deepak Dhar was awarded the 2026 Dirac Medal. He had earlier become the first Indian recipient of the Boltzmann Medal in 2022 and was awarded the Padma Bhushan in 2023. From an ordinary pile of sand to the hidden order behind complex natural phenomena — this is the grand science hidden in a sand dune. Watch the full video to discover how something as simple as sand can open a window into some of the deepest ideas in modern physics. Science Corner — From curiosity to science. ഒരു പിടി മണൽ… അതിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു ഇടിച്ചിൽ… ചിലപ്പോൾ അത് ഒരു വലിയ Avalanche ആയി മാറുന്നു. ഇത്രയും ലളിതമായ ഒരു പ്രതിഭാസത്തിന് പിന്നിൽ ഇത്ര വലിയ ശാസ്ത്രമുണ്ടെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? ഇവിടെയാണ് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ പ്രൊഫ. ദീപക് ധാറിന്റെ അതിശയകരമായ ഗവേഷണം പ്രസക്തമാകുന്നത്. മണൽക്കൂനയിലേക്ക് ഓരോ മണൽത്തരിയും പതുക്കെ ചേർക്കുമ്പോൾ, ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ചെറിയൊരു മാറ്റം വലിയൊരു തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമാകാം. ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്വയംസംഘടിത നിർണായകാവസ്ഥ — Self-Organized Criticality എന്ന പ്രതിഭാസത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ ദീപക് ധാറിന്റെ Abelian Sandpile Model സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണം നിർണായകമായിരുന്നു. മണൽക്കൂനയിൽ നടക്കുന്ന ഈ ചെറിയ സംഭവത്തിൽ നിന്ന് ഭൂകമ്പങ്ങൾ, Avalanche-കൾ തുടങ്ങി പ്രകൃതിയിലെ പല സങ്കീർണ്ണ പ്രതിഭാസങ്ങളെയും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു വഴിയാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്തിയത്. ഈ മഹത്തായ ശാസ്ത്രീയ സംഭാവനകൾക്ക് 2026-ലെ Dirac Medal ദീപക് ധാറിന് ലഭിച്ചു. അതിനു മുമ്പ് 2022-ൽ അദ്ദേഹം Boltzmann Medal നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു; 2023-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് Padma Bhushan ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു സാധാരണ മണൽക്കൂനയിൽ നിന്ന് സങ്കീർണ്ണമായ പ്രകൃതിയുടെ രഹസ്യങ്ങളിലേക്ക് — ഇതാണ് ‘മണൽക്കൂനയിൽ നിന്നൊരു മഹാശാസ്ത്രം’. പ്രകൃതിയിലെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ കാഴ്ചകൾക്ക് പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അസാധാരണമായ ശാസ്ത്രം അറിയാൻ വീഡിയോ മുഴുവൻ കാണൂ. Science Corner — കൗതുകത്തിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രത്തിലേക്ക്. #ScienceCorner #DeepakDhar #DiracMedal #Sandpile #SelfOrganizedCriticality #Physics #Science #IndianScientists #ScienceExplained #shabuprasad