المنه لله که در میکده باز است /Thanks be to God that the door of the wine-tavern open, is

🎵این سروده ی زیا به عنوان غزل شماره 40 در دیوان غزلیات حافظ آمده که البته به شاعران دیگر نیز منتسب است. اما سهم حافظ در این اتفاق بیشتر است. حافظ، در این غزل، زبانِ آزادی و شورِ الهی را برمی‌کشد. «میکده» برای او همان جایی است که حجاب از میاناین سروده، فریادی است علیه ریاکاریِ زاهدان و قاضیانِ ظاهرپرست. حافظ با شکرگزاری می‌گوید که درِ میکده، همچنان باز است — یعنی هنوز امیدی به نجاتِ عاشقان باقی‌ست، هنوز راهی برای آمرزش هست. در این «باز بودن»، نوعی رهایی نهفته است: رهایی از قیدِ ریا، از ترسِ داوری، از خشک‌اندیشی. برمی‌خیزد و انسان، بی‌واسطه، با ذاتِ عشق روبه‌رو می‌شود. در این فضا، «ساقی» تجلّی رحمت است، و باده، نوری است که از حقیقت می‌تراود. به همین سبب، شاعر از بازبودن درِ میکده شاکر است؛ چرا که می‌داند اگر این در بسته شود، جانِ عاشقان در تنگنای ریا و تزویر خواهد مرد. This luminous ghazal — listed as No. 40 in the Divan of Hafez — has at times been attributed to other poets as well, yet its spirit bears unmistakably the seal of Hafez. His voice rises here as the language of freedom and divine ecstasy. For Hafez, the tavern (meykadeh) is not merely a place of wine and revelry; it is the sanctuary where all veils are lifted and the soul stands face to face with the very essence of Love. In this sacred space, the Cupbearer (saqi) becomes the embodiment of mercy, and the wine — a radiant light distilled from Truth itself. This poem is a cry against the hypocrisy of the self-righteous — the pious judges and hollow preachers who worship appearance instead of meaning. With gratitude, Hafez proclaims that “the tavern’s door remains open” — a symbol that hope is still alive, that the path to salvation and forgiveness has not yet closed. In this “open door” lies liberation: freedom from the chains of deceit, from the fear of judgment, from the dryness of dogma. Hafez gives thanks that the door of the tavern — the door of divine grace — still stands ajar, for he knows that if it were ever shut, the hearts of lovers would perish in the suffocating air of hypocrisy and pretense. 🎵 و در ادامه میخوانیم و میشنویم: «دل می‌رود ز دستم، صاحبدلان خدا را...» این ناله، آغازِ شکوه نیست، بلکه اعتراف است. شاعر می‌پذیرد که دل دیگر از اختیار او بیرون رفته، و به دستِ معشوق سپرده شده است. این واگذاریِ دل، در حقیقت، واگذاریِ هستی است؛ تسلیمِ کاملِ عاشق در برابر محبوب. در این غزل که پنجمین شعر در دیوان غزلیات حافظ است، زبانِ شاعر میانِ شعور و شور در نوسان است. عقل هشدار می‌دهد، اما عشق، بی‌پروا پر می‌کشد. در پسِ واژه‌ها، صدای انسانی شنیده می‌شود که از مرزِ خود گذشته، و در دریای بی‌کرانِ عشق غرق شده است. همان‌جا که «صبحدمان که بوی زلفت به یاد باد آورد»، یادِ معشوق، بوی جان‌بخشِ رهایی است؛ و نسیمِ صبح، پیام‌آورِ حضورِ او. این شعر، تصویرِ نابِ انسانی است که در عشق، از خود رسته و به ذاتِ بی‌کرانِ محبوب پیوسته است. دلِ او، همچون پرنده‌ای آزاد، از قفسِ من و ما بیرون می‌پرد. و در پایان، حافظ چنان نرم و بی‌ادعا از فنا سخن می‌گوید که گویی عشق، نه آتشی سوزنده، بلکه نوری است که در دلِ عاشق شعله می‌کشد تا او را از ظلمتِ خود برهاند. And then we read and hear: “My heart is slipping from my grasp — O wise ones, for God’s sake…” This cry is not the beginning of complaint, but an act of confession. The poet acknowledges that his heart is no longer his own — it has passed beyond his command and been entrusted to the Beloved. This surrender of the heart is, in truth, the surrender of being itself: the complete submission of the lover before the divine presence of Love. In this ghazal — the fifth poem in the Divan of Hafez — the poet’s language sways between reason and rapture. Reason warns, yet Love takes flight, fearless and free. Behind the words, one hears the voice of a soul that has crossed its own borders and drowned in the boundless sea of passion. Where he says, “At dawn, when the breeze recalls the scent of your hair,” the remembrance of the Beloved becomes the fragrance of liberation, and the morning wind, the herald of Her presence. This poem is the pure image of a human being who, through love, transcends the self and unites with the infinite essence of the Beloved. His heart, like a freed bird, escapes the cage of ego and possession. And in the end, Hafez speaks of annihilation (fanā) with such gentleness and humility that Love no longer seems a consuming fire — but a radiant light kindled within the lover’s heart, guiding him out of the darkness of his own being. Copyright Notice / هشدار کپی ‌رایت: All compositions, lyrics adaptation, musical arrangement, visuals, and audio are original works created exclusively by our team. Any unauthorized use, reproduction, or redistribution is strictly prohibited #حافظ #موسیقی #آرامش #آرامش_ذهن #شعر #عشق #کلیپ #موزیک_ریلکسیشن #persianpoetry #song #meditation #poetry #love #hafiz