Gorlice (PL-MP) - Dzwony bazyliki mniejszej pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

TWK #14 (2) nagrano z Wiktorem Ignarskim @DzwonyPodkarpacia 28/02 o 12:00 opis dzwonów: https://drive.google.com/file/d/1DnMX... zdjęcia: Dziękuję ks. proboszczowi, p. kościelnemu oraz p. Agnieszce za umożliwienie wykonania inwentaryzacji! __________ Parafia Narodzenia NMP powstała w XIV w. Pierwsza wzmianka o jej istnieniu pochodzi z 1411 r. Wtedy to Dersław Karwacjan, syn Dersława, stolnika sandomierskiego, właściciel Gorlic, uposażył ołtarz ufundowany przez swego ojca w kościele parafialnym w Gorlicach, tworząc tzw. altarię. Obecny kościół pw. Narodzenia NMP został zbudowany w latach 1885 – 1892 wg projektu o. Franciszka Pavoniego OP, włoskiego zakonnika. Stało się to po zniszczeniu poprzedniego kościoła w wyniku pożaru (1874). Wówczas proboszcz ks. Marceli Żabicki podjął się dzieła budowy nowej świątyni. Została ona częściowo zniszczona w 1915 roku w czasie bitwy pod Gorlicami. Odbudowano ją w latach 1921 – 1932, ponownie została uszkodzona w czasie II wojny światowej (1944), a następnie odremontowana. Kościół jest neorenesansowy, z kamienia i cegły, kryty blachą; trzynawowy, bazylikowy, z prezbiterium węższym od korpusu, przy którym od północy znajduje się wieża. Wnętrze zostało nakryte sklepieniami kolebkowymi na gurtach, spływających na filary międzynawowe. Fasada została wykonana z piaskowca, rozczłonkowana pilastrami, z niszami mieszczącymi posągi Ewangelistów. Nad wejściem głównym znajduje się relief z płaskorzeźbą wieńca a w nim napis „Maryja”. Nad reliefem umieszczono okno półokrągłe przeszklone witrażem z postacią św. Stanisława – współpatrona kościoła. Na fryzie przez całą szerokość nawy umieszczono napis – dedykację: Gorlicenses Virgini Deiparae (Gorliczanie Bogurodzicy Dziewicy). Mury zewnętrzne pokryto tynkiem wapienno – cementowym w 1932 roku. W latach 2000 – 2003 dokonano renowacji kościoła. (źr. bazylikagorlice.pl) Do prezbiterium od strony południowej przylega wieża, w której znajdują się trzy dzwony. Dzieje dwóch większych z nich, wykonanych w 1904 roku są niesamowite. Podczas inwazji rosyjskiej na Gorlice, kościół jak i całe miasto bardzo ucierpiał. Dzwony (3) mimo poważnych zniszczeń wieży cudem z niej nie spadły. Zostały zdjęte, a następnie parę miesięcy później przeznaczone do rekwizycji (r. 1917). Od tego losu uratował je ówczesny, bohaterski burmistrz Gorlic, ks. Bronisław Świeykowski. Dzięki jego interwencji u cesarza austrowęgierskiego udało się je zwrócić. Niestety do dziś nieznana mi jest dalsza historia średniego z instrumentów. Zastępuje go powojenny dzwon, odlany w Przemyślu. Ponadto na mniejszej wieżyczce wisi sygnaturka, nieznanego odlewu, również sprawiona po wojnie. Pierwotna sygnaturka, odlana wraz z pozostałymi trzema dzwonami na początku XX wieku uległa rekwizycji podczas II wojny światowej. 1. DANE TECHNICZNE Sygnaturka Ton: c³ -28 Waga: ~30kg Wykonawca: nieznany Rok odlania: nieznany* - Dzwon został sprawiony i zawieszony w roku 1961. Mały dzwon Ton: fis² +40 Waga: ~90kg Średnica: 518mm Wysokość: 410mm Wysokość korony: 110mm Grubość ścianki: 43mm Wykonawca: Jan Felczyński, Przemyśl Rok odlania: 1961 Średni dzwon Ton: ais¹ +28 Waga: ~340kg Średnica: 828mm Wysokość: 650mm Wysokość korony: 120mm Grubość ścianki: 64mm Wykonawca: Peter Hilzer, Wiener Neustadt Rok odlania: 1904 Duży dzwon Ton: cis¹ -2 Waga: ~1700kg Średnica: 1410mm Wysokość: 1050mm Wysokość korony: 180mm Grubość ścianki: 103mm Wykonawca: Peter Hilzer, Wiener Neustadt Rok odlania: 1904 2. OPIS DEKORACJI ww. 3. INNE INFORMACJE, CIEKAWOSTKI ww. __________ GORLICE (PL-MP) A.D. 2026 © Nataniel Zawlik