İzmir'in bütün tarihi 22 dakikada — bırakamadığı bir fayın üstünde

İzmir tarihi, aynı fay hattının üzerinde üç bin yıldır her yıkımdan sonra yeniden doğan bir şehrin sessiz sürekliliğidir. Bu şehir, antik adıyla Smyrna, denizin kıyısındaki alçak, kayalık bir tepede, bugün eski İzmir Bayraklı'nın bulunduğu yerde doğdu; tepelerinde daha Tunç Çağı'nda insanlar yaşarken körfezin boğazını ve tek dar kıstağı elinde tutan bu burun, İzmir şehri nasıl kuruldu sorusunun ilk yanıtıydı. Kalın surlar hep yeniden örüldü, çünkü MÖ 700 dolaylarındaki deprem duvarları yıprattı ve şehir her defasında kendi enkazının üzerine kuruldu — arkeoloji bugün bu katmanları tepenin kesitinde satır satır okuyabiliyor. Lidya kralı Alyattes'in hücumu ve ardından Persler onu bir yüzyıllığına silince, Büyük İskender'in rüyasıyla anılan yeni yer Pagos Dağı'nın yamaçları oldu; ızgara plan bu kez mermerden çizildi, iki yüz metrelik bazilikasıyla Smyrna agorası yükseldi ve Strabon bu antik kenti gördüğü şehirlerin en güzeli diye andı. Aynı coğrafya, Doğu ile Batı'nın buluştuğu bu kıyıyı 1922 yangını ve mübadelenin acısıyla bir kez daha sınadı; ama şehir yine aynı körfezin başında, Kordon boyunca ve Kadifekale'nin gölgesinde yeniden ayağa kalktı. Smyrna antik kentinden bugünkü İzmir'e uzanan bu hikâye, bir şehrin neden onu deviren noktaya defalarca geri döndüğünü anlatıyor.