Srebrne zwoje z Ketef Hinnom - Najstarszy cytat z Biblii czy archeologia życzeniowa?

Srebrne zwoje z Ketef Hinnom to rzekomo najstarszy zapis tekstu Biblii. Czy amulety z błogosławieństwem kapłańskim z Księgi Liczb naprawdę pochodzą z czasów Pierwszej Świątyni? Czy to raczej magiczne formuły, a zwoje kryją więcej tajemnic dotyczących jahwizmu? ☕ Postaw nam kawę - https://buycoffee.to/podcasthistorykow ☕ Spis treści: 00:00:00 Wstęp. Sensacyjne zwoje? 00:06:16 Jakie teksty zawierają zwoje? Porównanie z Biblią Hebrajską 00:27:12 Inne konteksty literackie 00:37:54 Archeologia życzeniowa 00:47:38 Paleografia i kwestia nośnika 01:04:40 Skoro nie Biblia - to magia (i dygresja o wartości srebra) 01:18:16 Dowód na wiarę w życie po śmierci? Zakończenie Autorzy: Sławomir Poloczek, historyk starożytności (doktorat na Wydziale Historii UW), specjalizujący się w badaniach nad dziejami religii hebrajskiej i wczesnym chrześcijaństwem. Publikacje naukowe: https://uw.academia.edu/S%C5%82awomir... Piotr Łapiński, historyk niepraktykujący, pasjonat historii i dobrych opowieści. Biblia Hebraica Stuttgartensia, (ed. 5 emendata), Stuttgart 1997 [AAPI 1] C. Herrmann, Ägyptische Amulette aus Palästina / Israel: Mit einem Ausblick auf ihre Rezeption durch das Alte Testament, Bd. 1, Fribourg-Göttingen 1994 [CSAPI 5 =] O. Keel, Corpus der Stempelsiegel-Amulette aus Palästina/Israel, Bd. 5, Fribourg-Göttingen 2017 [KAI] Kanaanäische und Aramäische Inschriften, Bd. 1, red. H. Donner, W. Röllig, (wyd. 5) Wiesbaden 2002 Do Boga, Pana mego mów! Babilońskie i asyryjskie hymny, modlitwy i rytuały, tłum. oprac. K. Łyczkowska, O. Drewnowska-Rymarz, M. Sandowicz, T. Stępniowska, Warszawa 2005 P. Muchowski, Rękopisy znad Morza Martwego, Kraków 2000 Diodor Sycylijski, O wyspach, tłum. I. Musialska, Poznań 2018 J. Lipińska, W. Koziński, Cywilizacja miedzi i kamienia. Technika starożytnego Egiptu, Warszawa 1977 S. Gądecki, Archeologia biblijna, t. 1, Gniezno 1994 J. Lemański, „Tak oto macie błogosławić Izraelitom”. Błogosławieństwo Aaronowe (Lb 6,22–27), jego źródła i znaczenie, Rocznik Skrzatuski (10) 2022, s.13-36 A.L. Oppenheim, Akkadian pul(u)ḫ(t)u and melammu, Journal of the American Oriental Society 63/1 (1943), s. 31-34 F. Dexinger, Die Funde von Gehinnom. Bibel und Liturgie 59 (1986), s. 259-261 G. Barkay, Ketef-Hinom. Maṭmon el pene ḥomot Yerushalayim / Ketef Hinnom. A Treasure facing Jerusalem's Walls, Ḳaṭalog: Muzeʾon Yiśraʾel, Yerushalayim 1986 J. Renz, Anhang: Die Silberamulette von Ketef Hinnom, [w:] J. Renz, W. Röllig, Handbuch der althebräischen Epigraphik, Bd. 1/1, Darmstadt 1995, s. 447-456 A. Yardeni, Remarks on the Priestly Blessing on Two Amulets from Jerusalem, Vetus Testamentum 41 (1991), s. 176–185 G. Barkay, The Priestly Benediction on Silver Plaques from Ketef Hinnom in Jerusalem. Tel Aviv 19/2 (1992), s. 139–192 G. Barkay et al., The Challenges of Ketef Hinnom: Using Advanced Technologies to Reclaim the Earliest Biblical Texts and Their Context, Near Eastern Archaeology 66/4 (2003), s. 162-171 C.M. Thompson, Sealed Silver in Iron Age Cisjordan and the ‘Invention' of Coinage, Oxford Journal of Archaeology 22/1 (2003), s. 68-107 F.M. Cross, Some Problems in Old Hebrew Orthography with Special Attention to the Third Person Masculine Singular Suffix on Plural Nouns [-âw], Eretz Israel 27 (2003), s. 18*—24* G. Barkay, et al., The Amulets from Ketef Hinnom: A New Edition and Evaluation, Bulletin of the American Schools of Oriental Research 334 (2004), s. 41-71 S. Schroer, Beobachtungen zur Aktualisierung und Transformation von Totenweltmythologie im alten Israel. Von der Grabbeigabe bis zur Rezeption ägyptischer Jenseitsbilder in Mal 3,20, [w:] H. Irsigler, (red.), Mythisches in biblischer Bildsprache, Freiburg im Breisgau 2004, s. 290-317 R. Achenbach, Aaronitischer Segen, WiBiLex 2006 [online] A. Berlejung, Der gesegnete Mensch. Text und Kontext von Num 6,22-27 und den Silberamuletten von Ketef Hinnom, [w:] A. Berlejung, R. Heckl (red.), Mensch und König. Studien zur Anthropologie des Alten Testaments, s. 37-62 A. Berlejung, Ein Programm fürs Leben. Theologisches Wort und anthropologischer Ort der Silberamulette von Ketef Hinnom, Zeitschrift für die Alttestamentliche Wissenschaft, 120/2 (2008b), s. 204-230 J.D. Smoak, Amuletic Inscriptions and the Background of YHWH as Guardian and Protector in Psalm 12, Vetus Testamentum 60 (2010), s. 421-432 N. Naʾaman, A New Appraisal of the Silver Amulets from Ketef Hinnom, Israel Exploration Journal 61/2 (2011), s. 184-195 S.Z. Aster, The Unbeatable Light. Melammu and Its Biblical Parallels, Münster 2012 Armstrong Institute (redakcja), Ketef Hinnom Scrolls. A look at the oldest biblical texts ever discovered, 2018 [online] J.D. Smoak, The Ketef Hinnom Amulets: Wearing the Priestly Blessing for Protection, TheTorah.com 2026 [online] Zdjęcia (zwoje i tło slajdów): Tamar Hayardeni, Wikimedia Commons, licencja Attribution Zdjęcia podczas audycji: https://creativecommons.org/licenses/...