Kimliği Belli Mağdura Neden Destek Veriyoruz?

Kimliği Belli Mağdura Neden Destek Veriyoruz? Mağdura mı yardım ediyoruz, yoksa mağdurun zihnimizde oluşturduğu hikâyeye mi? Çünkü medya, siyaset, yardım kampanyaları ve hatta sosyal medya bu mekanizmayı çok güçlü biçimde kullanabiliyor. İnsanlar çoğu zaman kimliği bilinen mağdura, kimliği belirsiz veya istatistiksel olarak ifade edilen mağdurdan daha güçlü tepki verir. Bunun birkaç nedeni var: Bireyselleştirme etkisi: “1000 kişi zarar gördü” soyut kalabilir; “A kişisi, 34 yaşında, ailesiyle yaşıyor ve evini kaybetti” ise zihinde gerçek bir kişiye dönüşür. Empati: Bir kişinin yüzünü, hikâyesini veya adını bilmek empatik tepkiyi kolaylaştırır ama 1000 kişiyi algılaması zor olur. Tanımlanabilir kurban etkisi (identifiable victim effect): Tek ve tanımlanabilir bir mağdur için yardım etme isteği, aynı durumdaki büyük ama anonim bir gruba yönelik yardım isteğinden daha yüksek olabilir. Kontrol yanılsaması: Somut bir kişiye yardım ettiğimizde “gerçekten bir şey yaptım” hissi oluşur. Hikâye etkisi: İnsan beyni istatistiklerden ziyade hikâyelere çok daha kolay bağlanır. Ama burada ciddi bir adalet problemi var: Bir mağdurun daha görünür, sempatik veya tanınabilir olması, onun diğer mağdurlardan daha fazla yardımı hak ettiği anlamına gelmez. Bülent TAŞDEMİR iyi seyirler.