Σπάρτη: η πόλη χωρίς τείχη που φοβόταν όλος ο κόσμος — όλη η ιστορία σε 32 λεπτά

Η ιστορία της Σπάρτης σε 32 λεπτά: η πόλη χωρίς τείχη που φοβόταν όλος ο κόσμος — και πώς ζει ακόμα κάτω από τον Ταΰγετο. Στην κοιλάδα του Ευρώτα, η Λακεδαίμων δεν έχτισε ποτέ τείχη: τα τείχη της ήταν οι όμοιοι, η αγωγή, η Μεγάλη Ρήτρα του Λυκούργου, οι δύο βασιλείς, η γερουσία και οι έφοροι — και οι είλωτες που δούλευαν τη γη της. Οι Θερμοπύλες του 480 π.Χ. και ο Λεωνίδας είναι ένα κεφάλαιο, όχι ολόκληρη η ιστορία: μετά έρχονται ο Πελοποννησιακός Πόλεμος, ο Λύσανδρος, τα Λεύκτρα του 371 π.Χ. και η παρακμή, η ρωμαϊκή Σπάρτη με τον ναό της Αρτέμιδος Ορθίας, ο Μυστράς δίπλα της με τους Παλαιολόγους, και το 1834 η νέα Σπάρτη του Όθωνα, σχεδιασμένη από την αρχή πάνω στο ίδιο χώμα. Αφηγούμαστε την ιστορία της Σπάρτης ως ζωή ενός μόνο ήρωα — όχι ως σύμβολο, αλλά ως ζωντανή πόλη και κοινό ελληνικό απόθεμα μνήμης, από τη Λακεδαίμονα ως το άγαλμα του Λεωνίδα στη σημερινή λεωφόρο. Πηγές: British School at Athens — The Annual of the British School at Athens, no. 12 (Excavations at Sparta, 1906) (1906); Plutarch; tr. Bernadotte Perrin — Lycurgus (Plutarch's Lives, vol. I, Loeb) (1914); William Smith (ed.) — Dictionary of Greek and Roman Geography, vol. II (1857); R. M. Dawkins (ed.) — The Sanctuary of Artemis Orthia at Sparta (1929); Karl Baedeker — Greece: Handbook for Travellers (1909); Encyclopaedia Britannica — Sparta (1911); J. G. Frazer — Pausanias's Description of Greece, vol. III (1898)