ନେ' ଧ' ଗା' ମନ ବାଇଆରେ ଶେଷବେଳେ ne dha ga mana baiare seshabele @SL627/S130

ନେ' ଧ' ଗା' ମନ ବାଇଆରେ ଶେଷବେଳେ ne dha ga mana baiare seshabele @SL627/S130 ଏହି ଗୀତଟି ସାଧାରଣ ଭଜନ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ତତ୍ତ୍ୱଗୀତ, ଯେଉଁଥିରେ "ନେ, ଧ, ଗା" ଅକ୍ଷରକୁ ଆଧାର କରି ଗୁପ୍ତ ସାଧନା, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ତତ୍ତ୍ୱ, ପଞ୍ଚଭୂତ ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ସଙ୍କେତ ଦିଆଯାଇଛି। ଧ୍ରୁବପଦ "ନେ ଧଅ ଗାଆ ମନ, ବାଇଆରେ ଶେଷ ବେଳେ..." ଏଠାରେ କବି ନିଜ ମନକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଛନ୍ତି। "ବାଇଆ" ଅର୍ଥ ଅଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ମନ। "ଶେଷ ବେଳେ" ଅର୍ଥ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ କିମ୍ବା ଜୀବନର ଅନ୍ତିମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ। "ନେ ଧଅ ଗାଆ" କେବଳ ଗୀତ ଗାଇବା ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ଗୁପ୍ତ ନାମ ବା ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କରିବାର ସଙ୍କେତ। "ନେଇ ଧରି ଗାଉଥିଲେ, ନବୁଡ଼ିବୁ ଭବ ଜଳେ" ଅର୍ଥାତ୍ ଯିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଧରି ଜୀବନ କାଟେ, ସେ ସଂସାରରୂପୀ ସାଗରରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମ ଅନ୍ତରା "ନେଧଗା ତିନି ଅକ୍ଷର, ଅର୍ଥ ବୁଝି ହେତୁକର" ଏଠାରେ କବି କହୁଛନ୍ତି ଯେ "ନେ-ଧ-ଗା" ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ। ଏହାର ଭିତରେ ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ ରହିଛି। "ତିନିରେ ରହିଛି ଲୁଚି, ଗୁପତରେ ପଞ୍ଚାଖ୍ୟର" ଏହି ତିନୋଟି ଅକ୍ଷର ଭିତରେ ପାଞ୍ଚ ଅକ୍ଷରର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଲୁଚିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି— ସ୍ଥୂଳରେ ତିନି, ସୂକ୍ଷ୍ମରେ ପାଞ୍ଚ, ଏବଂ ପରମାର୍ଥରେ ଏକ। ଏହା ଗୁରୁମୁଖୀ ବିଦ୍ୟାର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନ୍ତରା "ନଅ ଧଅ ଗଅ ଅର୍ଥ, ବୁଝି ରହିବୁ ସତର୍କ" ଏଠାରେ "ନଅ", "ଧଅ", "ଗଅ" ଶବ୍ଦର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅର୍ଥ ବୁଝିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। "ନ ଧରିବୁ ଗଅ ଜମା, ଧରିଲେ ପାଇବୁ ଦୁଃଖ" "ଗ" ଏଠାରେ ଗୋଚର ବିଷୟ, ଅର୍ଥାତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ, ମୋହ, ମାୟାର ପ୍ରତୀକ। ଯଦି ମନ ବିଷୟବାସନାକୁ ଧରିବ, ତେବେ ଦୁଃଖ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ। "ଗ ବିଷୟ ମିଛ ମାୟା" ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଭୋଗ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ। ସତ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରେ। ତୃତୀୟ ଅନ୍ତରା "ନେଧଗା ପାଞ୍ଚଅଖ୍ୟର, ପଞ୍ଚଭୂତ ତତ୍ତ୍ଵ ସାର" ଏଠାରେ କବି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ଓ ପଞ୍ଚଭୂତ ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧିତ। ପଞ୍ଚଭୂତ— ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ ଏହି ପାଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଶରୀର ଗଠିତ। "ତ୍ରିଗୁଣ ରୂପ ପ୍ରକାଶି, ତ୍ରିପୁରେ କରଇ ଖେଳ" ତ୍ରିଗୁଣ— ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜ ଓ ତମ । ଏହି ତିନି ଗୁଣ ଶରୀର, ମନ ଓ ପ୍ରକୃତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। "ତ୍ରିପୁର"ର ଅର୍ଥ ଶରୀର, ମନ ଓ ଚେତନାର ତିନି ସ୍ତର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ବୁଝାଯାଇପାରେ। "ନେ'କୁ ଧଅ ଗାଆ ବସି, ଏନ ମନ ଶ୍ରୀମନରେ" ଅର୍ଥାତ୍ ମନକୁ ଶ୍ରୀମନ (ପରମାତ୍ମା କିମ୍ବା ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଚେତନା)ରେ ସ୍ଥିର କରି ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କର। ଏହି ଗୀତର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା ଏହି ଗୀତ ଆମକୁ ପାଞ୍ଚଟି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ— ୧- ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ପରମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣ। ୨- ଗୁରୁଙ୍କ ଦିଆ ଗୁପ୍ତ ଅକ୍ଷରର ଅର୍ଥ ବୁଝ। ୩- ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟର ମୋହ ଛାଡ଼। ୪- ପଞ୍ଚଭୂତ ଓ ତ୍ରିଗୁଣର ଖେଳକୁ ଚିହ୍ନି ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣ। ୫- ପରମ ନାମ କିମ୍ବା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରେ ମନକୁ ସ୍ଥିର କଲେ ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଗୀତଟି ସାଧାରଣ ଭକ୍ତିଗୀତ ନୁହେଁ; ଏହା ଶରୀର ତତ୍ତ୍ୱ, ପଞ୍ଚଭୂତ ତତ୍ତ୍ୱ, ତ୍ରିଗୁଣ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଗୁରୁମୁଖୀ ଗୁପ୍ତ ନାମ ସାଧନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୀତ। ଏହାର କିଛି ପଦ ଗୁପ୍ତ ସାଧନା ପରମ୍ପରାର ସଙ୍କେତ ଭାବେ ରଚିତ ଥିବାରୁ, ସେଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅର୍ଥ ପରମ୍ପରାଭେଦେ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇପାରେ। +++ ଜୟ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ +++