کوچه گرد؛ ژنتیک بچه تهرون

در قسمت جدید برنامه «کوچه‌گرد» با عنوان «ژن تهرونی»، پروفسور داریوش فرهود، چهره شناخته‌شده حوزه ژنتیک و از پیشگامان ژنتیک انسانی و پزشکی در ایران، مهمان برنامه شد و از کودکی در تهران و جنوب ایران، سال‌های تحصیل در آلمان، شکل‌گیری مسیر علمی‌اش و نگاهش به رابطه ژن، محیط و سبک زندگی گفت. از خیابان سیروس تا دارالفنون و البرز فرهود درباره دوران کودکی خود گفت در تهران و در خیابان سیروس متولد شده و سال‌های نخست زندگی را به دلیل مأموریت پدرش در خوزستان گذرانده است. او از خاطراتش در هفتگل و مسجدسلیمان و سپس بازگشت به تهران روایت کرد؛ شهری که از حدود ۱۱ یا ۱۲ سالگی دوباره در آن زندگی کرد. او دوران تحصیلش را در مدرسه رهنما، دارالفنون و مدرسه البرز گذراند و تأکید کرد مدرسه و معلم، علاوه بر آموزش، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموز دارند. فرهود از استادان و معلمانی مانند دکتر مجتهدی نیز به‌عنوان چهره‌هایی اثرگذار در مسیر فکری و اخلاقی خود یاد کرد. تحصیل در آلمان و شکل‌گیری مسیر ژنتیک فرهود درباره مهاجرت تحصیلی خود به آلمان گفت ابتدا پزشکی خوانده، اما در ادامه با انسان‌شناسی زیستی آشنا شده و این رشته افق تازه‌ای در نگاه علمی او ایجاد کرده است. به گفته او، همین نگاه میان‌رشته‌ای بعدها در فعالیت‌های علمی‌اش نیز تأثیرگذار بود. او همچنین از برنامه‌ریزی بلندمدت خود در دوران دانشجویی گفت؛ برنامه‌ای که برای حدود ۱۰ سال تنظیم کرده بود و در نهایت به بازگشت او به ایران در سال ۱۳۵۱ و تلاش برای راه‌اندازی و توسعه ژنتیک انسانی و پزشکی در کشور منجر شد. آیا چیزی به نام «ژن تهرانی» وجود دارد؟ یکی از بخش‌های متفاوت گفت‌وگو، بحث درباره «ژن تهرانی» بود. فرهود توضیح داد که به دلیل مهاجرت‌ها و ازدواج میان جمعیت‌های مختلف، نمی‌توان از یک ژن خالص تهرانی صحبت کرد و ترکیب ژنتیکی افراد بسیار متنوع است. او همچنین درباره تأثیر محیط و سبک زندگی بر ژن‌ها گفت و بر نقش عواملی مانند استرس، خواب، تغذیه، فعالیت بدنی و شرایط اجتماعی در سلامت انسان تأکید کرد. به گفته فرهود، بسیاری از بیماری‌های مهم نیز با سبک زندگی ارتباط نزدیکی دارند. علم در کنار اخلاق و خدمت به ایران فرهود در این گفت‌وگو بارها بر پیوند میان علم و اخلاق تأکید کرد و گفت علمی که بدون اخلاق به کار گرفته شود، می‌تواند به انسان‌ها آسیب برساند. او همچنین از علاقه خود به ادبیات و تاریخ گفت و توضیح داد که پس از سال‌ها فعالیت دانشگاهی، مجموعه‌ای ۱۵ جلدی درباره «ایران فرهنگی» نوشته است. او در پایان با اشاره به سال‌های جنگ و پیشنهادهایی که برای ماندن در خارج از ایران دریافت کرده بود، گفت خود را همچنان «سرباز وطن» می‌داند و تأکید کرد در دوران جنگ هشت‌ساله از تهران خارج نشده است. فرهود همچنین بخشی از دل‌نوشته‌های خود را برای مخاطبان برنامه خواند؛ نوشته‌هایی با محوریت مهربانی، اخلاق و خدمت به مردم و میهن.