Dlaczego ZSRR I Chiny Prawie Rozpętały Wojnę Nuklearną O Małą Wyspę

W 1969 roku dwa największe państwa komunistyczne świata stanęły na krawędzi wojny — i nie chodziło o konflikt ZSRR z USA. Związek Sowiecki i Chiny zaczęły strzelać do siebie o niewielką wyspę na rzece Ussuri, a lokalny spór graniczny szybko przerodził się w kryzys z realnym ryzykiem użycia broni nuklearnej. W tym materiale poznacie historię rozłamu chińsko-sowieckiego — od dawnych sporów o granicę i „nierównoprawnych traktatów”, przez ideologiczny konflikt Mao Zedonga z Moskwą, aż po otwartą konfrontację na wyspie Damansky, nazywanej przez Chińczyków Zhenbao. Pekin zdecydował się na ograniczone uderzenie, które miało pokazać, że Chiny nie pozwolą się zastraszyć tak jak Czechosłowacja po interwencji z 1968 roku. 2 marca 1969 roku doszło do pierwszego poważnego starcia, a 15 marca konflikt przybrał znacznie większą skalę. Sowieci wykorzystali przewagę artylerii, lotnictwa, czołgów i wyrzutni BM-21 Grad, pokazując Pekinowi, jak duża była różnica technologiczna między obiema armiami. Zamiast jednak zakończyć kryzys, walki uruchomiły kolejną fazę eskalacji. Latem Moskwa zaczęła coraz wyraźniej sugerować możliwość uderzenia na chińskie instalacje nuklearne i sondowała nawet reakcję Stanów Zjednoczonych. Chiny zdawały sobie sprawę, że ich własny arsenał nie może się równać z sowieckim, a pierwotny plan krótkiej demonstracji siły zamienił się w sytuację, która mogła wymknąć się spod kontroli. Ostatecznie obie strony wróciły do rozmów, rozumiejąc, że następny krok może być już nieodwracalny. Najważniejszą konsekwencją konfliktu okazała się jednak geopolityka. Chińsko-sowiecka wrogość stworzyła dla administracji Nixona i Kissingera okazję do otwarcia stosunków z Pekinem, a zbliżenie USA i Chin zmieniło cały układ sił zimnej wojny. To, co miało zmusić Pekin do większej uległości wobec Moskwy, w praktyce przyczyniło się do jego strategicznego zbliżenia z Waszyngtonem. Spór graniczny zakończył się formalnie dopiero w 1991 roku. Wtedy zaakceptowano zasadę przebiegu granicy wzdłuż głównego nurtu rzeki, a wyspa Damansky — Zhenbao — znalazła się po stronie chińskiej. Paradoks polega na tym, że rozwiązanie bardzo zbliżone do tego Moskwa była gotowa zaakceptować już w 1964 roku. *Co Waszym zdaniem naprawdę powstrzymało ZSRR przed dalszą eskalacją — chińska determinacja, ryzyko długiej wojny, strach przed niekontrolowanym konfliktem nuklearnym czy perspektywa zbliżenia Chin ze Stanami Zjednoczonymi? Napiszcie swoją opinię w komentarzach.* #Damansky #ZSRR #Chiny #ZimnaWojna #MaoZedong *Tagi:* konflikt chińsko sowiecki, Damansky, Zhenbao, wyspa Damansky, ZSRR i Chiny, Mao Zedong, Leonid Breżniew, zimna wojna, konflikt graniczny 1969, rozłam chińsko sowiecki, wojna nuklearna, BM-21 Grad, Nixon Chiny, Kissinger Chiny, historia ZSRR