#120 Pieter Cobelens: ‘Stop met paniek zaaien over WO III, maar pak wél onze kwetsbaarheid aan’.

In deze aflevering van Pijlers en DefensieDialoog, een productie van PijlersPlatform, een interview met voormalig directeur van de MIVD Pieter Cobelens. Locatie: De Malabar van Hotel Jakarta in Amsterdam. Zoekende supermachten en de positie van Europa De recente dynamiek van de ontmoeting tussen XI en Trump in Washington laten zien dat traditionele supermachten zoekende zijn. Waar de Verenigde Staten hun doelen in Iran niet volledig weten te bereiken en president Poetin worstelt om Oekraïne onder de duim te krijgen, is ook China – dat flink inzet op militaire capaciteit – gevoelig voor schommelingen in de wereldhandel. Volgens Pieter Cobelens moeten we ons realiseren dat we te maken hebben met autocraten die vooral hun positie herdefiniëren. Dit raakt direct aan de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten. Veel Europeanen zijn opgegroeid met het beeld van Amerika als de ultieme beschermheer en onvoorwaardelijke bondgenoot. Toch is het tijd voor een realistischer en pragmatischer wereldbeeld. Europa heeft zijn eigen defensie gedurende tientallen jaren verwaarloosd en is door het ontbreken van een eensgezind buitenlands- en defensiebeleid nog niet in staat om de rol van Amerika zomaar over te nemen. Een rigoureuze breuk met de VS is volgens Cobelens dan ook onverstandig; de focus moet allereerst liggen op het op orde brengen van onze eigen kracht en het bewaken van de NAVO-grondslagen (zoals Artikel 5). Financiële veerkracht van Nederland Het versterken van de defensie en het op peil houden van onze welvaart kost geld. Maar waar in de politiek al snel wordt gewezen op noodzakelijke bezuinigingen in de zorg of het onderwijs, kijkt Cobelens liever naar de inkomsten- en vermogensposities van Nederland. Hij wijst op drie grote potten die onbenut of onderbelicht blijven: 1. De bodem: De miljardenwaarde van gas in Groningen, waarbij de Groningers zelf direct en royaal gecompenseerd moeten worden. 2. Het particuliere vermogen: De enorme buffers op de Nederlandse spaarrekeningen. 3. Pensioenfondsen: Grote fondsen zoals het ABP die kritisch moeten kijken naar hun investeringsbeleid en maatschappelijke verantwoordelijkheid ten aanzien van de defensie-industrie. ‘Het ABP weigerde lange tijd te investeren in de defensie-industrie, omdat bestuurders als Paul Rosenmöller hun eigen politieke voorkeuren lieten gelden.’ Cobelens ziet ook nu ‘nog geen concrete, grootschalige voorbeelden waarbij een deel van het enorme vermogen in grote defensieprojecten wordt gestopt.’ Moet de democratie op de schop? Volgens Cobelens dreigt democratie te verzanden in oeverloos overleg, juridische procedures en vertragingen. Hij pleit uiteraard niet voor een dictatuur, maar benadrukt wel dat we moeten durven nadenken over onorthodoxe maatregelen en noodwetgeving in tijden van acute crisis. De complexiteit van het huidige politieke landschap met versnipperde partijen belemmert effectief bestuur. Uiteindelijk zou de stip op de horizon voor Europa een sterkere, federatieve samenwerking moeten zijn. Oorlogsdreiging, sabotage en nuchterheid Hoe reëel is de dreiging van een Derde Wereldoorlog? Cobelens waarschuwt voor het klakkeloos overnemen van dit soort grote, angstaanjagende termen. Conflicten beginnen vandaag de dag geleidelijk en manifesteren zich via hybride oorlogsvoering: pesterijen, cyberaanvallen, desinformatie en sabotage. Hoewel inlichtingendiensten waarschuwen voor verhoogde risico's op sabotage en mogelijke drone-aanvallen aan de Europese oostflank en daarbuiten, moeten we ons niet laten verlammen door paniek. Wel roept hij op tot meer weerbaarheid en minder laconiek gedrag onder de bevolking. Denk aan basisvoorbereidingen, het serieus nemen van reservisten voor ‘onze veilgheid en afschrikking’ en aan het beschermen van onze kritieke infrastructuur. Vergeet niet te abonneren op Pijlers voor meer achtergrondverhalen over geopolitiek, veiligheid en maatschappelijke transitie! Interview: Paul van Liempt, regie en content: Rob Vermaas, visagie: Karin Campagne. #Defensie #Pieter Cobelens #NAVO #Rusland #Oekraïne #Drones #Cybersecurity #DefensieIndustrie #Veiligheid #Geopolitiek #Europa #Innovatie #HybrideOorlog #AI #Nederland #HotelJakartaAmsterdam