CÁI CỬA SỔ MÀU TÍM bị tuyên án 416 NGÀY trước khi cả nước biết. Chuyện YAHOO 360 trong 21 phút

Chín giờ tối, một tiệm net ở đâu đó tại Việt Nam năm 2008. Ở góc dưới bên phải một màn hình dày cộp, cái cửa sổ màu tím sáng lên kèm tiếng gõ cửa. Cả một thế hệ người Việt từng chờ đúng cái cửa sổ đó mỗi tối. Và vào cái tối đó, nó đã bị chính công ty làm ra nó tuyên bố sẽ đóng, từ hơn một năm trước. Không ai trong tiệm net biết. Tập này mình không kể theo trí nhớ. Mình lục lại báo Việt Nam từ 2008 tới 2013 (Tuổi Trẻ, An Ninh Thủ Đô, Dân trí, VnExpress, VnEconomy, Pháp Luật TP.HCM, VietnamNet) đặt cạnh thông báo của Yahoo bên Mỹ (Computerworld), chép lại từng ngày tháng rồi tự đếm khoảng cách. Những thứ tự đếm ra mà chưa thấy ai đặt cạnh nhau: 1. Tháng 10/2007 Yahoo công bố sẽ đóng Yahoo 360. Ngày 05/12/2008, giám đốc Yahoo Việt Nam nói với Tuổi Trẻ rằng tin đóng cửa là "thông tin tầm bậy". Giữa hai mốc đó là 416 NGÀY. Rồi 175 ngày sau chính ông thông báo đóng, 45 ngày sau nữa thì tắt máy (13/07/2009). Trong đúng buổi họp báo đó ông còn nói "từ hơn một năm nay Yahoo Việt Nam đã không còn quan tâm đến Yahoo 360" (VnEconomy 29/05/2009). 2. Hạn đóng cửa từng trượt HAI LẦN (đầu 2008, rồi cuối 2008) theo Computerworld, nên lúc câu phủ nhận được nói ra thì tin đồn đã mất thiêng. Mình kể chỗ này công bằng, không quy kết ai nói dối. 3. Câu chuyện "Yahoo bỏ rơi người Việt" mà mọi người vẫn kể là chưa đúng theo giấy tờ: Yahoo khai tử 360 cho CẢ THẾ GIỚI, nhưng riêng Việt Nam vẫn được một bản blog tiếng Việt thay thế (360plus, ra mắt 26/04/2008) và được nuôi thêm 3 NĂM RƯỖI sau khi bản toàn cầu tắt, tới 17/01/2013. Người Việt không bị bỏ lại giữa đường. Người Việt được giữ lại lâu nhất. 4. Lần đóng cửa 2009 chỉ có một lối là sang nhà mới của cùng công ty, và chính lối đó lại là nơi "không nhập được toàn bộ hình ảnh" (Pháp Luật TP.HCM 03/06/2009). Lần đóng cửa 2013 thì có gần hai tháng để tải dữ liệu về máy. Khoảng cách giữa hai lần đó là khoảng cách giữa hai thời đại về quyền của người dùng. 5. Một chỗ mình suýt kể sai và nói thẳng trong video: câu "360plus là bản duy nhất trên thế giới được làm riêng" lặp ở hàng chục nơi kể cả bách khoa toàn thư mở. Bài Dân trí đúng hôm ra mắt viết rằng giao diện "tương tự trang blog của Yahoo! Hong Kong nhưng đã được Việt hoá". Mình bỏ câu đó. Chương: 0:00 Tiếng gõ cửa lúc chín giờ tối 1:04 Cái cửa sổ đó là gì 2:57 Rồi người ta có một cái nhà 4:29 Vì sao lại là Việt Nam 5:58 Máy tính đi thuê theo giờ 6:49 Chỗ này mình tự đi kiểm 7:11 Bản án ký ở nơi khác 7:55 Cái hạn chót trượt hai lần 8:29 Cái nhà bắt đầu dột 9:27 Câu nói ngày 5 tháng 12 10:32 175 ngày, rồi 45 ngày 11:17 Sáng hôm sau 12:51 Cuộc chạy loạn tháng 6 13:45 Chỗ mà cả nước kể ngược 14:49 Lần thứ hai thì họ làm khác 15:46 Chỗ mình suýt kể sai 17:14 Mười chín ngày sau 17:51 Cái chết thứ ba 18:42 Ba việc làm được chiều nay Nguồn chính (mọi ngày tháng trong video đều đọc từ bản báo có ngày đăng): Computerworld 30/05/2009: computerworld.com/article/1600039 Dân trí 26/04/2008: dantri.com.vn/cong-nghe/yahoo-360-plus-tieng-viet-chinh-thuc-ra-mat-1209305090.htm An Ninh Thủ Đô 04/05/2008 Tuổi Trẻ 05/12/2008: tuoitre.vn/blog-yahoo360-khong-bi-dong-cua-291139.htm VnExpress 29/05/2009: vnexpress.net/yahoo-360-chinh-thuc-dong-cua-tu-ngay-13-7-1518713.html VnEconomy 29/05/2009: vneconomy.vn/yahoo-360-chinh-thuc-khai-tu-tu-1372009.htm Pháp Luật TP.HCM 03/06/2009: plo.vn/ky-nguyen-so/cac-dich-vu-chuyen-nha-cho-yahoo-360-post182216.html Tuổi Trẻ 15/07/2009: tuoitre.vn/nhieu-nguoi-ngo-ngang-khi-yahoo-360-dong-cua-326758.htm VietnamNet 17/01/2013: vietnamnet.vn/yahoo-chinh-thuc-tam-biet-dich-vu-blog-o-viet-nam-i375031.html VnExpress 17/07/2018: vnexpress.net/hom-nay-yahoo-messenger-chinh-thuc-ngung-hoat-dong-3779107.html Hai chỗ chưa tra được về gốc: con số 85% là số Yahoo đưa ra trong họp báo của chính Yahoo, chưa có số liệu độc lập cùng thời để đối chiếu; và số người dùng Facebook so với mạng trong nước tháng 10/2012 là báo dẫn lại. Anh em nào có nguồn thì chỉ giúp mình. Ghi công hình và tiếng: ảnh chụp các bài báo dùng theo tinh thần trích dẫn nguồn, tên báo và ngày đăng đều hiện trên hình. Ảnh tư liệu giao diện Yahoo! Messenger, Yahoo! 360 và phòng máy Việt Nam do chính các báo đăng kèm bài (Dân trí 18/11/2022, Quantrimang 26/01/2021, VnEconomy và VnExpress 29/05/2009, Tuổi Trẻ 15/07/2009). Video minh hoạ từ Pexels (Pexels License). Tiếng gõ cửa, tiếng buzz và tiếng báo tin nhắn là bản DỰNG LẠI, cắt từ Google Sound Library (CC BY 4.0, developers.google.com/assistant/tools/sound-library), không phải file gốc của Yahoo. Ủng hộ kênh: Nhiều bạn hỏi cách góp cho kênh. Ai muốn góp một cốc cà phê cho việc đào nguồn thì chuyển về: VPBank · STK 3653689096 · TRAN THANH Nội dung chuyển khoản: ARATHE Hai điều mình giữ: tiền góp không mua được đề tài, và cuối mỗi tháng mình công khai thu chi ở tab Cộng đồng. Không có điều kiện góp tiền thì gửi mình một nguồn gốc về đề tài đang làm, với kênh này cái đó quý ngang nhau. #arathe #yahoo360 #yahoomessenger #kyucviet #congnghe