NƯỚC CỜ BẺ GÃY NHÀ VÔ ĐỊCH, và cái bí mật 15 năm sau mới lộ ra. Kể trong 15 phút

Tháng 5 năm 1997, ở New York, nhà vô địch cờ vua thế giới Garry Kasparov thua một cỗ máy của IBM. Mười lăm năm sau, một người trong nhóm chế ra cỗ máy tiết lộ: nước cờ kỳ lạ khiến Kasparov hoảng loạn thật ra sinh ra từ một con bọ phần mềm. Câu chuyện đó hay tới mức nó thành huyền thoại. Nhưng khi mở biên bản đủ 12 ván cờ ra cho máy phân tích chấm lại từng nước, mình thấy cách kể phổ biến sai ở chỗ căn bản nhất: nước cờ ấy nằm trong ván mà Deep Blue THUA, và nó bị chấm là một sai lầm nghiêm trọng. Chính người thiết kế cỗ máy cũng gọi đó là nước đi dở. Tập này kể lại trọn trận đấu theo đúng hồ sơ: cú đấm thật nằm ở ván 2 chứ không phải ván 1, cái thế cờ hoà mà Kasparov đã đầu hàng, mười chín nước ở ván cuối, buổi họp báo, những thứ IBM từ chối đưa ra, và ba chi tiết nằm trong tài liệu gốc của chính nhóm chế tạo mà báo phổ thông gần như không nhắc. Khép lại bằng chính lời Kasparov viết năm 2010, và bằng công thức ông rút ra sau khi thua, thứ hôm nay ai dùng AI cũng nên đọc một lần. Chương: 0:00 Nước cờ không ai hiểu 1:35 Người mạnh nhất, và lần đầu thua một cái máy 2:57 Ván 1, và cái nước cờ 44 4:09 Chỗ này mình tự đi kiểm 4:26 Cú lật, khi mở biên bản ra 5:49 Ván 2, cú đấm thật 7:10 Mười chín nước 8:07 Họp báo, và những thứ IBM không đưa 9:42 Bên trong cỗ máy, ba thứ ít ai nhắc 11:29 Hai mươi năm sau, ông tự trả lời 13:21 Ba câu của chính Kasparov Nguồn chính: Feng-hsiung Hsu, "IBM's Deep Blue Chess Grandmaster Chips", IEEE Micro, 1999 (bản gốc) Campbell, Hoane Jr., Hsu, "Deep Blue", Artificial Intelligence 134 (2002) Biên bản đủ 12 ván Kasparov vs Deep Blue kèm chú giải engine (lichess study) Nate Silver, The Signal and the Noise (2012), chương 9, phỏng vấn Murray Campbell Garry Kasparov, Deep Thinking (2017), qua bài điểm sách của Jonathan Schaeffer, MIT Technology Review 10/07/2017 Garry Kasparov, "The Chess Master and the Computer", The New York Review of Books, 11/02/2010 Canaan, Salge, Togelius, Nealen, "Leveling the Playing Field", arXiv 1903.07008 Silver, D. và cộng sự, AlphaZero, arXiv 1712.01815 ChessBase (13/10/2002, 26/12/2014, 19/02/2015) · Computer History Museum · Chess.com Ghi công ảnh (giấy phép tự do, bắt buộc giữ): Giá máy Deep Blue và con chip cờ vua: Erik Pitti, CC BY 2.0 Giá RS/6000 SP: Christina Xu, CC BY 2.0 Chân dung Garry Kasparov: Copyright 2007, S.M.S.I., Inc. - Owen Williams, The Kasparov Agency, CC BY-SA 3.0 Kasparov tại Jerusalem 03/10/1994: Gideon Markowiz, bộ sưu tập Dan Hadani, Thư viện Quốc gia Israel, CC BY 4.0 Equitable Center, New York: Kidfly182, CC BY 4.0 Sơ đồ ván 6: Morn, Wikimedia Commons, CC0 Video thuộc series Lịch sử AI của kênh À Ra Thế. Tập trước: Người đầu tiên hỏi "máy có nghĩ được không", và cái giá ông phải trả. #arathe #deepblue #kasparov #AI #lichsucongnghe