Obrona Zbaraża (1649) — Dziewięć tysięcy przeciw stu tysiącom i jedna studnia

Obrona Zbaraża 1649: łopata, czas i decyzja chana | Powstanie Chmielnickiego Obrona Zbaraża trwała od 10 lipca do 22 sierpnia 1649 roku. To jedno z najsłynniejszych oblężeń w dziejach Rzeczypospolitej Obojga Narodów i kluczowy epizod powstania Chmielnickiego, wielkiej wojny polsko-kozackiej połowy XVII wieku. Ten dokument historyczny opowiada, jak obóz warowny pod Zbarażem przetrwał sześć tygodni oblężenia. Pokazuje też, dlaczego o jego losie zdecydowały nie mury zamku, lecz ziemia, czas i polityka chana krymskiego. Około dziewięciu tysięcy żołnierzy wojska koronnego i kilka tysięcy czeladzi stanęło naprzeciw ponad stu tysięcy Kozaków zaporoskich i Tatarów krymskich. Obrońcy nie mieli hetmanów, bo obaj hetmani koronni od 1648 roku przebywali w niewoli na Krymie. Mieli też obóz o wiele za duży na tak szczupłe siły. Mimo to obóz przetrwał. Nie dzięki murom, lecz dzięki metodzie: trzykrotnie sami skracali linię obrony i sypali nowe wały. Oddawali ziemię w zamian za czas, a ten czas pozwolił gońcowi przedrzeć się do króla. W odcinku zobaczysz: ▪ jak klęska pod Piławcami w 1648 roku i niewola hetmanów doprowadziły wojsko koronne pod Zbaraż; ▪ dlaczego książę Jeremi Wiśniowiecki, wojewoda ruski bez żadnej nominacji, został faktycznym wodzem obrony; ▪ jak regimentarze Andrzej Firlej, Stanisław Lanckoroński i Mikołaj Ostroróg dzielili z nim odpowiedzialność za obóz; ▪ szturmy hetmana Bohdana Chmielnickiego, spalenie drewnianych wież oblężniczych, czyli hulajgrodów, w błocie po ulewie i wojnę na łopaty z kozackimi „górami”; ▪ wycieczki jazdy, którą prowadzili Aleksander Koniecpolski i Marek Sobieski; ▪ głód, choroby i codzienność obozu na ostatnim wale; ▪ prawdziwą historię Mikołaja Skrzetuskiego, towarzysza pancernego, który w chłopskiej sukmanie przeszedł przez pierścień oblężenia; ▪ marsz armii króla Jana Kazimierza i kanclerza Jerzego Ossolińskiego, bitwę pod Zborowem nad Strypą i decyzję chana Islama III Gireja; ▪ ugodę zborowską, jej cenę i dwie pamięci o tym wydarzeniu, polską i ukraińską. Szczególną uwagę poświęcamy oddzieleniu faktów od legendy. Wielu widzów zna Zbaraż z powieści Henryka Sienkiewicza „Ogniem i mieczem” i z filmu Jerzego Hoffmana. Pokazujemy, co mówią źródła epoki, relacje uczestników i badania historyków. Tam, gdzie źródła się rozchodzą, przedstawiamy różne wersje. Liczebność wojsk, straty i ocena bitwy pod Zborowem wciąż budzą spory. Zbaraż leży na pograniczu dawnego Wołynia i Podola, dziś w granicach Ukrainy, w obwodzie tarnopolskim. Kanał Marek Wroński opowiada o przełomowych bitwach, oblężeniach i katastrofach militarnych od roku 1000 do końca XX wieku. Rzetelnie, bez mitów i bez narodowego patosu. Jaką decyzję Ty podjąłbyś na miejscu księcia Wiśniowieckiego w nocy z 13 na 14 lipca? Napisz w komentarzu. Jeśli cenisz takie materiały, zostaw łapkę w górę i subskrybuj kanał. © Marek Wroński. Wszelkie prawa zastrzeżone. Scenariusz, narracja, montaż i oprawa graficzna tego filmu są chronione prawem autorskim. Kopiowanie, rozpowszechnianie, ponowne publikowanie lub wykorzystywanie materiału w całości lub w części bez pisemnej zgody autora jest zabronione. Naruszenia będą zgłaszane zgodnie z zasadami YouTube i obowiązującym prawem. #ObronaZbaraża #Zbaraż1649 #PowstanieChmielnickiego #JeremiWiśniowiecki #HistoriaPolski