Największe kłamstwo PRL. Jak kat z bezpieki kupił sobie nowe życie w USA?

Józef Światło – ucieczka, która rozbiła bezpiekę. Historia najgroźniejszego oficera UB i jego tajemnicy Piąty grudnia 1953 roku, Berlin. Pułkownik Anatol Fejgin wchodzi do kiosku z papierosami, a jego zastępca, podpułkownik Józef Światło, wicedyrektor Departamentu X Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, znika z chodnika w zachodnim sektorze miasta. Człowiek, który znał teczki kierownictwa PZPR, podsłuchy Biura Politycznego i tajne areszty bezpieki, oddaje się w ręce Amerykanów. W tym filmie poznacie pełną historię Józefa Światły, urodzonego jako Izaak Fleischfarb. Opowiadam o jego drodze z Podola przez sowieckie łagry i armię Berlinga aż do szczytów aparatu bezpieczeństwa PRL. Pokazuję, jak działał Departament Dziesiąty, czyli bezpieka wewnątrz bezpieki, oraz rolę Światły w sprawach Władysława Gomułki, generała Mariana Spychalskiego, kardynała Stefana Wyszyńskiego i Amerykanina Hermana Fielda więzionego w Miedzeszynie. Dowiecie się, czym była audycja „Za kulisami bezpieki i partii” w Radiu Wolna Europa i jak broszury zrzucane z balonów nad Polską przełamały barierę strachu. Wyjaśniam, dlaczego po ucieczce Światły rozwiązano Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego i co stało się z Fejginem, Romkowskim i Różańskim. Pokazuję też, jak rewelacje zbiega przyczyniły się do odwilży i polskiego Października 1956 roku. Analizuję cztery wersje ucieczki: agent CIA, operacja sowiecka, starannie przygotowany plan albo decyzja podjęta w kilka minut na berlińskiej ulicy. Na koniec rozwiązujemy największą zagadkę. Polskie encyklopedie podawały, że Józef Światło zmarł w 1975 roku. Dopiero w 2010 roku Instytut Pamięci Narodowej otrzymał z amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości informację, że zmarł 2 września 1994 roku, pod nazwiskiem, którego do dziś nie znamy. Historia PRL, stalinizm w Polsce, Urząd Bezpieczeństwa, zimna wojna i jedna z najgłośniejszych ucieczek na Zachód w dziejach bloku wschodniego. Źródła i literatura: Andrzej Paczkowski, „Trzy twarze Józefa Światły. Przyczynek do historii komunizmu w Polsce” Zbigniew Błażyński, „Mówi Józef Światło. Za kulisami bezpieki i partii 1940–1955” Jan Nowak-Jeziorański, „Wojna w eterze” Herman Field, Kate Field, „Trapped in the Cold War: The Ordeal of an American Family” Stewart Steven, „Operation Splinter Factor” Komunikaty i materiały Instytutu Pamięci Narodowej dotyczące ustalenia daty śmierci Józefa Światły (2010) Nagrania i materiały archiwalne Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Opracowania IPN dotyczące Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i Departamentu X MBP