Skąd pochodzi twoje nazwisko?

Gdzie w Polsce mieszka najwięcej osób z twoim nazwiskiem, na mapie: https://krajopis.pl/nazwiska/ Nazwisko Mazur jest w podkarpackim prawie cztery razy częstsze niż w mazowieckim, choć wzięło się od Mazowsza. W wielkopolskim co setna osoba nazywa się Nowak, a w podlaskim Nowak jest dopiero na 157. miejscu. Na mapach z rejestru PESEL pokazuję, w których województwach przeważają nazwiska na -ski, -ak, -czyk, -ek, -uk i -wicz, gdzie są nazwiska „z adresem” (Formela, Fojcik, Bartkowiak, Mitura) i dlaczego na zachodzie i północy po 1945 roku nazwiska wymieszały się z całej Polski i z dawnych Kresów. Wesprzyj Krajopis: przycisk „Wesprzyj” pod filmem albo https://patronite.pl/krajopis Przy tworzeniu filmu korzystałem z narzędzi AI, m.in. przy opracowywaniu scenariusza, analizie danych, przygotowaniu animacji oraz narracji na bazie mojego własnego głosu. Każdy materiał przeglądam i dopracowuję przed publikacją. Źródła wykorzystanych danych znajdziesz poniżej. ROZDZIAŁY 0:00 Zagadka Mazura 1:55 Kraina na -ski 4:24 Po ojcu i po fachu 7:39 Nad Bugiem i dalej na zachód 10:52 Polska w miniaturze DANE I MAPY Nazwiska osób żyjących w rejestrze PESEL (stan na 20.01.2026, pliki wg województwa zameldowania na pobyt stały i dla całej Polski): Ministerstwo Cyfryzacji, dane.gov.pl, „Nazwiska występujące w rejestrze PESEL”, licencja CC0 1.0, https://dane.gov.pl/pl/dataset/1681 Granice województw (suma granic gmin): GUGiK, Państwowy Rejestr Granic, https://opendata.geoportal.gov.pl/prg... Szlachta w XVII w.: A. Łaszuk, „Ludność województwa podlaskiego w drugiej połowie XVII wieku”, Warszawa 1999 (rejestry pogłównego 1662–1674; ziemia łomżyńska 1673 za M. Drewiczem); cała Rzeczpospolita: szacunki historyków (ok. 5,5–10%) Nazwiska na -owicz/-ewicz: M. Kojder, „Nazwiska patronimiczne z formantem -owicz/-ewicz w inskrypcjach nagrobnych” (2016); M. Mordań, „Nazwiska Podlasian z sufiksami -icz, -owicz, -ewicz” Historia i pochodzenie nazwisk: hasła pl.wikipedii („Nazwiska polskie”, „Patronimik”, „Mazur (nazwisko)”, „Nowak”, „Kowalczyk”, „Kaczmarek”, „Woźniak”, „Akcja »Wisła«”, „Ziemie Odzyskane”); przesiedlenia z ZSRR do 1947 r.: IPN, Przystanek Historia (G. Chajko, „Ekspatriacja. Przymusowe przesiedlenia Polaków do nowej Polski”, 2021) Wszystkie zestawienia (udziały końcówek, rankingi, nazwiska miejscowe, podobieństwo list nazwisk): obliczenia własne na powyższych danych JAK LICZĘ Mapy: osoby żyjące zameldowane na pobyt stały w danym województwie (33,9 mln osób). Formy żeńskie -ska/-cka/-dzka liczę razem z męskimi (Kowalska = Kowalski). Nazwisk, które w województwie ma tylko jedna osoba, wydawca nie publikuje. Liczby dla całej Polski (np. Nowak – prawie 200 tys.) są z pliku ogólnopolskiego PESEL, który obejmuje też osoby bez zameldowania. Zameldowanie to nie zawsze faktyczne miejsce zamieszkania. Odsetki typu „9 na 10 Formelów” dotyczą osób zameldowanych na pobyt stały. Końcówki według pisowni: -ski = -ski/-cki/-dzki, -wicz = -owicz/-ewicz, -uk razem z -czuk, -ak razem z -czak i -iak, -ik/-yk bez -czyk; nazwiska dwuczłonowe osobno. Z samego nazwiska nie da się odczytać narodowości ani pochodzenia konkretnej rodziny. „Nazwisko miejscowe” = co najmniej 5 razy częstsze w województwie niż w reszcie kraju (min. 50 osób). „Podobieństwo list nazwisk” = wspólna część rozkładów nazwisk dwóch województw; wynik sprawdzony drugą miarą (kosinus). Dawne województwo podlaskie z XVII w. i ziemia łomżyńska to inne obszary niż dzisiejsze województwo podlaskie; ziemię łomżyńską na mapie pokazuję w przybliżeniu (dzisiejsze powiaty).