Kopalnia Bełchatów wymazała z mapy dziesięć wsi: Kuców i okolice odkrywki
Utracona Świetność
0:00 / 0:00
Kopalnia Bełchatów wymazała z mapy dziesięć wsi: Kuców i okolice odkrywki
9 746 просмотров · 2 недели назад
Utracona Świetność
959 подписчиков
9 746 просмотров · 2 недели назад
Kuców notowany jest w źródłach od 1386 roku, ale historia, o której mówimy, zaczyna się w 1818 roku, gdy tutejszy majątek kupili gospodarze czeskiego pochodzenia, wyznania ewangelicko-reformowanego. Mówili własną gwarą, której słownik opracował profesor Karol Dejna — książka wyszła w 1990 roku, rok przed zamknięciem kościoła. Przed wojną mieszkało tu około tysiąca osób. Siedemnastego stycznia 1975 roku Rada Ministrów podjęła uchwałę o budowie Zespołu Górniczo-Energetycznego „Bełchatów”. Z sieci osadniczej miało zniknąć około pięćdziesięciu miejscowości; co najmniej dziesięć zniesiono fizycznie. Kuców jako ostatni: kościół zamknięto 30 czerwca 1991 roku, a do końca 1993 nie zostało tam nic.
Czego się dowiesz:
— skąd w środku Polski wzięli się czescy osadnicy: Jednota Braci Czeskich, Czermin i Tabor Wielki pod Bralinem, zakup Zelowa w 1802 i Kucowa w 1818 roku, i dlaczego wieś stała się czeska dopiero po dwóch pokoleniach — w 1847 roku mieszkało tu dziewięć czeskich rodzin, w 1900 już stu pięćdziesięciu Czechów
— jak działa odkrywka: dlaczego węgla brunatnego nie opłaca się nigdzie wozić, ile nadkładu trzeba zdjąć rocznie, czym jest lej depresyjny i dlaczego wieś traci pola i wodę, zanim ktokolwiek ją rozbierze
— ile to naprawdę kosztowało ludzi: etap wywłaszczeniowy od 1973 roku, teren 90–100 km², 443 rodziny, którym do 1998 roku kopalnia dała mieszkania w zamian za wykupione gospodarstwa — i tylko 61 mieszkań sprzedanych na własność
— co po nich zostało: ekshumacje i osobna kwatera na cmentarzu w Kleszczowie, dzwon z Kucowa w kleszczowskiej dzwonnicy z 1993 roku, kościół z Woli Grzymaliny przeniesiony do Białej Szlacheckiej, wieś Ruszczyn pod zwałowiskiem Góra Kamieńsk i najbogatsza gmina w Polsce, która z tego wyrosła
Materiał edukacyjny i historyczny.
Główne źródła:
— Anna Nierychlewska, Marek Olędzki, „Historia i prahistoria nieistniejącej już dziś wsi Kuców”, Eastern Review 2022, Uniwersytet Łódzki (czasopisma.uni.lodz.pl) — pierwsza wzmianka z 1386 roku, zakup majątku w 1818, dane o ludności, budowa i poświęcenie kościoła, wywłaszczenie do 1991 i usunięcie śladów wsi w 1993
— Piotr Czepas, „Utracone w XX wieku. O przeszłości podbełchatowskich wsi przed wydobyciem węgla brunatnego”, Studia Etnologiczne i Antropologiczne t. 20, 2020 (journals.us.edu.pl) — badania terenowe w Woli Grzymalinie: ekshumacja cmentarza, rozbiórka kościoła i przebieg wysiedlenia w 1984 roku
— Izabela Gardjan, Robert Szmytkie, „Przemiany zespołu osadniczego Bełchatów-Rogowiec pod wpływem eksploatacji złóż węgla brunatnego”, Konwersatorium Wiedzy o Mieście 2021 (czasopisma.uni.lodz.pl) — etap wywłaszczeniowy od 1973 roku, około pięćdziesięciu miejscowości w planie, 443 rodziny i 61 mieszkań na własność
— Joanna Szczepankiewicz-Battek, „Bracia czescy w Kościele Ewangelicko-Reformowanym w Polsce — przeszłość i teraźniejszość”, Studia z Geografii Politycznej i Historycznej t. 2, 2013 — osadnictwo czeskie w Zelowie i Kucowie oraz powojenne wyjazdy do Czechosłowacji
— Parafia Ewangelicko-Reformowana w Kleszczowie (kleszczow.reformowani.pl) — historia zboru od 1852 roku, kościół w Kucowie, cmentarz i spis archiwum parafialnego
— i inne źródła
#historia #Kucow #Belchatow #odkrywka #Lodzkie